تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا لَوْ أَنَّ لَهُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً وَ مِثْلَهُ مَعَهُ لِيَفْتَدُوا بِهِ مِنْ عَذابِ يَوْمِ الْقِيامَةِ ما تُقُبِّلَ مِنْهُمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ (36)
بعد از ذکر اهل تقوى، بيان حال کفار را فرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ کَفَرُوا: به درستى که آنانکه کافر شدند به پرستش اصنام و ملائکه و عجل و غير آن، لَوْ أَنَّ لَهُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً: اگر باشد آنچه در زمين است از صنوف اموال و املاک و امتعه، وَ مِثْلَهُ مَعَهُ: و مانند آن با او باشد يعنى دو مقابل آنچه در زمين است از نقد و جنس کافران را باشد، لِيَفْتَدُوا بِهِ مِنْ عَذابِ يَوْمِ الْقِيامَةِ: تا فدائى دهند و نفس خود را باز خرند به آن از عذاب روز رستخيز و قيامت ما تُقُبِّلَ مِنْهُمْ: قبول کرده نشود از ايشان، و همان عقوبت لازم آنها باشد وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ: و مر ايشان راست در آن روز عذابى دردناک که آسمان و زمين تحمل آن را نتواند نمايد. تفسير شيخ ابو الفتوح قدّس اللّه سره: انس بن مالک روايت نموده که حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله فرمود: روز قيامت کافر را گويند اگر ملک دنيا ترا بودى آيا فدا نمودى تا از اين عذاب نجات يابى؟ گويد: آرى، گويند: از تو کمتر از اين را خواستند و تو اجابت ننمودى. «1» تنبيه- بدانکه کفر عموميت دارد نسبت به انکار در توحيد الهى، و نبوت ختميه حضرت رسالت پناهى، و امامت خاصه امير المؤمنين عليه السّلام بعد از
«1» تفسير ابو الفتوح، جلد 4، صفحه 195.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 81
پيغمبر بلافاصله، و امامت ائمه از نسل آن حضرت که به نص سبحانى معرفى شده‌اند.
ابن بابويه رحمه اللّه در رساله عقايد فرموده: هر که دعوى امامت کند و امام نباشد ظالم و ملعون است، و هر که امامت را به غير اهلش قائل شود ظالم و ملعون است.
و حضرت رسول اکرم صلى اللّه عليه و آله فرمود: هر که انکار کند على عليه السّلام را بعد از من، انکار پيغمبرى من نموده؛ و هر که انکار پيغمبرى من کند، انکار ربوبيت الهى نموده. و نيز اعتقاد ما در حق کسى که انکار امامت امير المؤمنين عليه السّلام و امامان بعد از او کند، به منزله کسى باشد که انکار پيغمبرى پيغمبران نموده، و کسى که انکار يکى از امامان بعد از او را کند، مانند کسى است که ايمان آورد به جميع انبيا ولى نبوت حضرت محمّد صلى اللّه عليه و آله را انکار کند.
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود: منکر آخر ما مثل منکر اول ما است. و حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله فرمود: امامان بعد از من دوازده نفرند اول ايشان حضرت امير عليه السّلام و آخر آنها حضرت قائم عليه السّلام اطاعت ايشان اطاعت من، و معصيت ايشان معصيت من، هر که انکار يکى از ايشان کند انکار من نموده. «1» حضرت صادق عليه السّلام فرمود: هر که شک کند در کفر دشمنان ما و ستم کنندگان بر ما کافر است.
کلينى به سند معتبر روايت نموده: سه کس‌اند که حق تعالى نظر رحمت در قيامت به ايشان ننمايد و عمل آنها را قبول نفرمايد و عذاب اليم برايشان خواهد بود: 1- کسى که دعوى امامت کند و از جانب خدا منصوب نباشد. 2- کسى که انکار کند امامى را که از جانب خدا منصوب شده. 3- کسى که گمان کند اين دو نفر ... در اسلام بهره دارند. «2»
«1» اکمال الدين، باب 24، صفحه 258، حديث 3.
«2» غيبت نعمانى، باب 5، صفحه 112، حديث 3.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 82