تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ (37)
پس از ورود کفار در جهنم و معذب شدن به عذاب اليم:
يُرِيدُونَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ: اراده کنند و طمع دارند يا قصد نمايند اين که بيرون آيند از آتش جهنم و عذاب آن وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنْها: و حال آنکه نيستند ايشان بيرون آيندگان از آتش. در حديث آمده که «يريدون ان يخرجوا» به اين معنى است که حق تعالى از بهشت درى به جهنم گشايد. کفار چون آن را ببينند قصد آن کنند و به شتاب زدگى بر سر يکديگر افتند تا از آن بيرون آيند.
وقتى نزديک در رسند در را بروى ايشان بر بندند و آنها محروم باز گردند. وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ: و مر ايشان راست عذابى دائم که هرگز زوال و انقطاع نيابد.
امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: فاحذروا نارا قعرها بعيد و حرّها شديد و عذابها جديد دار ليس فيها رحمة و لا تسمع فيها دعوة و لا تفرّج فيها کربة. «1» يعنى پس بترسيد (بندگان خدا) آتشى را که قعر آن بسيار دور، و حرارت آن در نهايت سختى، و عذاب آن تازه و نو است. در بعضى نسخ جديد «بحاء» باشد يعنى عقاب آن گرز آهنين يا عقاب آن تند و تيز است، مانند آيه «وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِيدٍ» «2» و اين جهنم سرائى است که نيست در آن راحت و رحمت، و شنيده نمى‌شود در آن خواندن به نجات و استراحت، و گشايش نمى‌شود در آن هيچ المى و محنتى. عياشى روايت کند از ابى بصير از حضرت باقر عليه السّلام فرمود: عدوّ علىّ هم المخلّدون فى النّار قال اللّه: و ما هم بخارجين منها. «3»
«1» نهج البلاغه، نامه 27.
«2» سوره حج، آيه 22.
«3» عياشى، جلد اوّل، صفحه 317.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 83