تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
سَمَّاعُونَ لِلْکَذِبِ أَکَّالُونَ لِلسُّحْتِ فَإِنْ جاؤُکَ فَاحْکُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ إِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَضُرُّوکَ شَيْئاً وَ إِنْ حَکَمْتَ فَاحْکُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ (42)
سَمَّاعُونَ لِلْکَذِبِ: (تکرار براى تأکيد است) يعنى ايشان البته شنوندگانند سخن تو را براى دروغ بستن، تا آن را بر خلاف آنچه شنوند به ابناى جنس خود گويند. أَکَّالُونَ لِلسُّحْتِ: خورندگانند حرام، يعنى رشوه را در تغيير احکام؛ و حرام را «سحت» گويند، زيرا متعاقب است به عذاب استيصال و خوارى، و يا برکتى در آن براى اهلش نيست؛ پس هلاک شوند به عذاب استيصال. و يا به سبب قبح عارى که در آن باشد. و احاديث در آن بسيار است:
1- از امير المؤمنين عليه السّلام مروى است که سحت چند چيز است: 1- رشوه در حکم خدا. 2- مهر زانيه. 3- کسب حجام 4- مزد «نر» بر «ماده» جهانيدن 5- بهاى مسکرات 6- قيمت مردار 7- مزد کاهن 8- اجرت چيزى که بنويسند در توسل معصيت «1».
2- کتاب خصال- در وصاياى حضرت رسول صلى اللّه عليه و آله يا علىّ من السّحت ثمن الميتة و ثمن الکلب و ثمن الخمر و مهر البغىّ و الرّشوة فى الحکم و
«1» مجمع البيان ج 2 ص 196.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 91
اجرة الکاهن. «1» فرمود: يا على از سحت است قيمت مردار و قيمت سگ و قيمت خمر و مهر زانيه و رشوه در حکم و اجرت کاهن.
3- در عيون- عن الرضا عليه السّلام حدّثنى ابى عن علىّ بن أبي طالب عليه السّلام فى قول اللّه تعالى اکالون للسّحت قال هو الرّجل يقضى لاخيه الحاجة ثمّ يقبل هديته. «2» از حضرت رضا عليه السّلام حديث فرمود مرا پدرم از على بن ابى طالب عليه السّلام در قول خداى تعالى (اکالون للسحت) فرمود: او مردى است که برمى‌آورد حاجت برادر دينى خود را پس قبول مى‌کند هديه او را.
4- قال عليه السّلام الرّاشى و المرتشى و الماشى بينهما ملعونون. «3» فرمود رشوه دهنده و گيرنده و واسطه بين آن، هر سه ملعونند.
5- قال عليه السّلام لعن اللّه الرّاشى و المرتشى و الماشى بينهما. «4» فرمود: خدا از رحمت واسعه خود دور نموده رشوه دهنده و رشوه گيرنده و واسطه بين اين دو.
فَإِنْ جاؤُکَ فَاحْکُمْ بَيْنَهُمْ: پس اگر بيايند اهل کتاب به محاکمه نزد تو، پس حکم کن ميان ايشان أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ: يا روى بگردان از ايشان و به اهل ملتشان رد کن تا بر طبق شريعت خود عمل کنند. حق تعالى در اين آيه آن حضرت را مخيّر ساخته است ميان حکم و اعراض وَ إِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ: و اگر اعراض کنى از ايشان و حکم نکنى فَلَنْ يَضُرُّوکَ شَيْئاً: پس زيان و ضرر نتوانند رسانيد به تو چيزى را بسبب معادات ايشان به تو بواسطه اعراض تو از حکم، چه خدا نگهدار تو است از ضرر ايشان. وَ إِنْ حَکَمْتَ فَاحْکُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ: و اگر اراده حکم کنى، پس حکم کن ميان ايشان براستى و عدل بر وجهى که به آن مأمورى در قرآن و شريعت اسلام. إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ:
بدرستى که خداى تعالى دوست مى‌دارد عدل کنندگان در حکم را، يعنى لازمه دوستى که احسان و انعام و احفاظ و تعظيم شأن ايشان است، در باره آنان منظور
«1» خصال، باب السنة، ص 329، حديث 25.
«2» تفسير نور الثقلين، جلد اوّل، صفحه 525، حديث 198- جامع الاخبار، صدوق، فصل 117.
«3» بحار الانوار، جلد 104، صفحه 274، حديث 9 و 11- جامع الاخبار، فصل 117.
«4» بحار الانوار، جلد 104، صفحه 274، حديث 9 و 11- جامع الاخبار، فصل 117.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 92
فرمايد.