1- ضمن توجّه به تحريف تورات موجود، بايد از اصل کتب آسمانى تجليل کرد.
«فِيها هُدىً وَ نُورٌ»
2- گرچه تورات بر موسى عليه السلام نازل شد؛ ولى همه‌ى انبيا و علماى پس از او مأمور بودند طبق آن حکم کنند. «يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ»
3- قوانين مستند بر وحى را بايد پذيرفت. (لازمه‌ى وجوب قضاوت بر انبيا و علما، قبول کردن مردم است) يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ ...
4- انبيا، از پيش خود حکمى ندارند، بلکه تسليم حکم خدايند. «أَسْلَمُوا»
5- اسلام (تسليم خدا بودن)، دين همه‌ى موحّدان است، انبياى بنى‌اسرائيل هم با جمله‌ى «أَسْلَمُوا» توصيف شده‌اند. «النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا»
6- علماى هر امت، مسئول اجراى احکام الهى در ميان مردم هستند. (ولايت‌فقيه، ريشه در تمام اديان دارد) يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ ... وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ
7- سلسله مراتب بايد مراعات شود. ابتدا انبيا، سپس امامان و آنگاه علما.
النَّبِيُّونَ ... وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ
8- يهود، انبياى متعدّد داشتند. يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ ...
9- تورات، قوانين قضايى و حکومتى دارد و محور قضاوت بوده است. يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ ...
10- نور و هدايت زمانى در جامعه جريان پيدا مى‌کند که بر اساس کتاب آسمانى، قضاوت و حکومت شود. «فِيها هُدىً وَ نُورٌ يَحْکُمُ بِهَا»
11- راه حفظ کتب آسمانى، عمل و قضاوت و حکومت بر طبق آن است. يَحْکُمُ بِهَا ... بِمَا اسْتُحْفِظُوا (بنابر اين‌که مراد از استحفاظ، حفاظت همه جانبه آن باشد)
جلد 2 - صفحه 301
12- علما بايد محافظ مکتب باشند. «بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ کِتابِ اللَّهِ»
13- قضاوت، مسئوليّت عالمان است. يَحْکُمُ بِهَا ... الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ کِتابِ اللَّهِ
14- عالمان و قضات، دو رسالت بزرگ بر دوش دارند:
الف: حکم خدا را از ترس مردم تغيير ندهند. «فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ»
ب: به طمع مال دنيا، دچار کتمان و لغزش نشوند. «وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا»
15- انحراف در قضاوت، کفر است. «وَ مَنْ لَمْ يَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ»
16- در قضاوت، صراحت، جرأت وقاطعيّت لازم است ونبايد تحت تأثير تهديد و جوّسازى‌ها قرار گرفت. «فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ»
17- خشيت الهى، ضامن قضاوت عادلانه است. يَحْکُمُ ... فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ
18- تحريف، سکوت، کتمان و حکم به غير فرمان خدا، اگرچه به قيمت بدست آوردن همه‌ى دنيا باشد خسارت است. وَ لا تَشْتَرُوا ... ثَمَناً قَلِيلًا ... فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ (چون کلّ دنيا «متاع قليل» است «1»)
19- با داشتن قانون آسمانى، سراغ قوانين شرق و غرب رفتن کفر است و چنين قوانينى اعتبارى ندارد. «وَ مَنْ لَمْ يَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ»
20- کسى که شرايط قضاوت به حقّ برايش فراهم شود، ولى خود را منزوى کند کفر ورزيده است. «وَ مَنْ لَمْ يَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ»
21- سکوت و کتمان در برابر طاغوت‌ها، دين فروشى در برابر سرمايه‌داران و عوام‌فريبى، از خطراتى است که علما را تهديد مى‌کند. فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ ... وَ لا تَشْتَرُوا ...
22- علماى ترسو و حريص، در ديندارى و حفاظت از کتاب آسمانى سست هستند. فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ ... وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا
23- درآمد حاصل از قضاوت ناحقّ، درآمدى نامشروع است. لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ...
«1». «انّ الذين يفترون على اللَّه الکذب لايفلحون. متاع قليل ولهم عذاب اليم». نحل، 116- 117.
جلد 2 - صفحه 302
24- ترس و حرص سبب انحراف در قضاوت و انحراف در قضاوت سبب کفر است. فَلا تَخْشَوْهُمْ* ... وَ لا تَشْتَرُوا .... فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ