تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هادُوا وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ کِتابِ اللَّهِ وَ کانُوا عَلَيْهِ شُهَداءَ فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ وَ اخْشَوْنِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَ مَنْ لَمْ يَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ (44)
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 93
چون حق تعالى تبيين تولى يهود نمود از احکام تورات، در عقب آن بيان وصف تورات فرمايد:
إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ: بدرستى که ما نازل فرموديم تورات را در حالتى که در او هدايت و روشنى است که ظلمات شبهات را دفع کند و احکام مبهمه را منکشف سازد، و يا در آنست حکم آنچه طلب نمايند از تو و بيان آن که امر تو حق است. يَحْکُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا: حکم مى‌کرده‌اند بر آن پيغمبران بنى اسرائيل که انقياد کرده‌اند حکم خداى را و به آن اذعان و اعتراف نموده‌اند، اين پيغمبران قريب به هزار، و حق تعالى ايشان را بعد از موسى عليه السّلام مبعوث فرمود تا اقامه تورات و اجراى احکام و حقوق آن نمايند و حلال آن را حلال، و حرام آن را حرام دانند و مردمان را امر به آن و ترويج نمايند، و حکم پيغمبر ما نيز داخل و مراد به حکم، رجم محصنين است. نازل فرموديم تورات را لِلَّذِينَ هادُوا: براى آنانکه يهود بودند. و اين دليل است بر آنکه مراد به نبيين انبياى يهودند. وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ: و نيز حکم مى‌کردند علماى ربانى از بنى اسرائيل و زاهدان آنان، يعنى علما و زهاد آنان که سالک بودند در سلک انبياى ايشان که حکم مى‌نمودند به تورات براى آنها. بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ کِتابِ اللَّهِ: بسبب آنچه مأمور شده بودند به حفظ آن از کتاب خداى، يعنى آنانکه محافظت کرده باشند تورات را از تضييع و تحريف. وَ کانُوا عَلَيْهِ شُهَداءَ: و بودند بر کتاب خدا گواهان که بيان کنند احکام خفيه تورات را به راستى، چنانکه ابن صوريا ظاهر نمود. و يا نگهبانان بودند و نمى‌گذاشتند که جحودان تغيير و تحريف آن نمايند. عياشى «1» از حضرت صادق عليه السّلام فرمود: ربّانيّون ايشان ائمه مى‌باشند سواى پيغمبران، آنانکه تربيت
«1» عياشى، جلد اوّل، صفحه 323، حديث 119.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 94
کنند مردمان را به علم خود، و احبار علماء مى‌باشند.
آنگاه خطاب به احبار و علماء يهود فرمايد: فَلا تَخْشَوُا النَّاسَ: پس اى حکّام، مترسيد از مردمان در اجراى احکام حق وَ اخْشَوْنِ: و بترسيد از من در تغيير حکم و در آن مداهنه مکنيد. حاصل اين، نهى حکام است، از آنکه به جهت خوف از ضرر يهود در حکومات ايشان مداهنه کنند. يا خطاب به حضرت رسالت و مراد حکام اهل اسلامند. وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلًا: و بدل مکنيد به احکام من بهاى اندک را، که رشوه بى‌اعتبار، و جاه ناپايدار دنيا است. وَ مَنْ لَمْ يَحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ: و آنها که حکم نکنند به آنچه نازل فرموده است خداى تعالى در کتاب خود، يعنى از روى انکار و استهانت و استحلال آن کتمان حکم خدا نمايد و به غير کتاب الهى حکمى جعل يا امر کند. فَأُولئِکَ هُمُ الْکافِرُونَ: پس آن گروه ايشانند کافران به جهت استهانت و استخفاف حکم الهى و تمرد ايشان به آنکه حکم به غير حق نمايند. آيه شامل حال کسانى است که از روى انکار و استحلال حکم به غير حق کنند. و به مذهب اهل حق، اگر مسلمانى به انکار و استحلال حکم به غير حق کند، کافر مى‌شود وقتى که عالم به آن بوده باشد.
در کتاب کافى- از حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله: من حکم فى درهمين بحکم جور ثمّ جبر عليه کان من اهل هذه الاية. «1» يعنى هر که حکم نمايد به دو درهم به حکم جور، پس جبر نمايد بر او، از اهل اين آيه باشد.
و نيز از حضرت باقر و صادق عليهما السّلام مروى است که: من حکم فى درهمين بغير ما انزل اللّه ممّن له سوط او عصا فهو کافر بما انزل اللّه على محمّد صلى اللّه عليه و آله. « «2»» يعنى هر که حکم نمايد در دو درهم بغير ما انزل اللّه براى کسى که براى او تازيانه يا عصائى باشد، پس او کافر شده است به آنچه خدا نازل فرموده است بر حضرت محمّد صلى اللّه عليه و آله.
(1 و 2) فروع کافى، جلد 7، کتاب القضاء و الاحکام، صفحه 407، حديث اوّل و سوّم.
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 95