1- مؤمن بايد به فکر عاقبت خود باشد، چه بسا مؤمنانى که مرتدّ شوند. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ»
2- رهبر روشن ضمير، بايد احتمال ارتداد و برگشت پيروان خود را بدهد. «مَنْ يَرْتَدَّ مِنْکُمْ»
3- کفر يا ارتداد گروهى از مؤمنان، به راه خدا ضربه نمى‌زند. فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ ...
4- زمينه ارتداد، نداشتن معرفت و محبّت نسبت به دين و خداست. «يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»
5- خداوند، نيازى به ايمان ما ندارد. «فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ»
6- در راه ايمان و شکستن سنّت‌ها و عادات جاهلى نبايد از سرزنش‌ها و
«1». تفسير نورالثقلين.
«2». تفسير فرات‌کوفى، ص 123.
«3». احقاق‌الحقّ، ج 3، ص 200.
جلد 2 - صفحه 317
هوچى‌گرى‌ها و تبليغات سوء دشمن ترسى داشت و تسليم جوّ و محيط شد.
«لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ»
7- رفتار مسلمان، نرمش با برادران دينى و سرسختى در برابر دشمن است و هيچ يک از خشونت و نرمش، مطلق نيست. «أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْکافِرِينَ»
8- فضل خدا تنها مال و مقام نيست، محبّت خدا و جهاد در راه او و قاطعيّت در دين هم از مظاهر لطف و فضل الهى است. «ذلِکَ فَضْلُ اللَّهِ»
9- دوستى متقابل ميان خدا و بنده، از کمالات بشر است. «يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»
10- با نويد جايگزينى ديگران، جلو يأس و ترس را بگيريد. مَنْ يَرْتَدَّ ... فَسَوْفَ يَأْتِي ... وَ لا يَخافُونَ
11- مؤمن واقعى کسى است که هم عاشق و هم محبوب خدا باشد. «يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ»
12- کسى که ايمان واقعى دارد، هرگز در برابر کافران احساس حقارت نمى‌کند.
«أَعِزَّةٍ عَلَى الْکافِرِينَ»
13- دلى که از محبّت خدا خالى شد، بيمار و وابسته به کفّار مى‌شود، ولى دلى که از مهر خدا پر است هرگز وابسته نمى‌شود. فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يُسارِعُونَ فِيهِمْ ... يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ ... أَعِزَّةٍ عَلَى الْکافِرِينَ
14- اسلام رو به گسترش است، تنها به ريزش‌ها نگاه نکنيم به رويش‌ها نيز نگاه کنيم. مَنْ يَرْتَدَّ ... يَأْتِي اللَّهُ
15- در آينده پرچم اسلام را کسانى بدست خواهند گرفت که عاشق خدا و مجاهد و با صلابت باشند. يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَ يُحِبُّونَهُ ... أَعِزَّةٍ عَلَى الْکافِرِينَ يُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
16- جنگ روانى، در مؤمنان واقعى اثرى ندارد. «لا يَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ»
17- فضل خداوند، محدود نيست؛ ليکن به هرکس به قدر حکمتش عطا مى‌کند.
18- اگر خداوند به شخصى لطفى کرد، آگاهانه است. «واسِعٌ عَلِيمٌ»
تفسير نور(10جلدى)، ج2، ص: 318