1- اسلام، هم دين ولايت است و هم دين برائت. هم جاذبه دارد و هم دافعه.
آيات قبل، از پذيرش ولايت يهود و نصارا نهى کرد، اين آيه مىفرمايد: خدا و رسول و کسى را که در رکوع انگشتر داد، ولىّ خود قرار دهيد. يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا ... إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللَّهُ ...
2- از اينکه به جاى «اوليائکم»، «وليّکم» آمده، ممکن است استفاده شود که روح ولايت پيامبر و على عليهما السلام، شعاع ولايت الهى است. «وَلِيُّکُمُ»
«1». تفسير نورالثقلين وکافى، ج 1، ص 281.
«2». تفسير نورالثقلين.
«3». کافى، ج 1، ص 67.
جلد 2 - صفحه 320
3- در قرآن معمولًا نماز وزکات در کنار هم مطرح شده است؛ ولى در اين آيه، هر دو به هم آميختهاند. (دادن زکات در حال نماز) «الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ»
4- کسانى که اهل نماز و زکات نيستند، حقّ ولايت بر مردم را ندارند. إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللَّهُ ... ( «إِنَّما»، نشانهى انحصار ولايت در افراد خاصّ است)
5- براى توجّه به محرومان، نماز هم مانع نيست. «يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ» (آرى، فقير نبايد از جمع مسلمانان دست خالى برگردد.)
6- ولايت از آنِ کسانى است که نسبت به اقامهى نماز وپرداخت زکات پايدار باشد. يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ ... ( «يُقِيمُونَ» و «يُؤْتُونَ» نشانه دوام است)
7- هرگونه ولايت، حکومت و سرپرستيى که از طريق خدا و رسول و امام نباشد، باطل است. إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللَّهُ ... (کلمه «إِنَّما» علامت حصر است)
8- توجّه به خلق براى خدا در حال نماز، با اقامه نماز منافات ندارد. «يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ»
9- کسى که نسبت به فقرا بىتفاوت باشد، نبايد رهبر و ولىّ شما باشد. إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللَّهُ ... وَ يُؤْتُونَ الزَّکاةَ
10- کارهاى جزئى (مثل انفاق انگشتر) نماز را باطل نمىکند. «يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ»
11- در فرهنگ قرآن، به صدقه مستحبّى هم «زکات» گفته مىشود. «يُؤْتُونَ الزَّکاةَ»
12- ولايتها در طول يکديگرند، نه در عرض يکديگر. ولايت بر مسلمانان، ابتدا از آنِ خداوند است، سپس پيامبر، آنگاه امام. إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا ...
تفسير نور(10جلدى)، ج2، ص: 321