تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَکُمْ هُزُواً وَ لَعِباً مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَ الْکُفَّارَ أَوْلِياءَ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (57)
ترجمه
اى آنکسانيکه ايمان آورديد نگيريد آنان را که گرفتند دين شما را سخريّه و بازيچه از آنانکه داده شدند کتاب را پيش از شما و کافران را دوستان و بترسيد از خدا اگر باشيد گروندگان.
جلد 2 صفحه 236
تفسير
کسانيکه متدين بدين اسلامند بايد دين در نزد آنها محترمتر از هر چيز باشد بطورى که همه چيز را فداى دين خود کنند چنانچه اين مسلک انبيا و اوليا بوده بنابر اين مناسبت ندارد با کسانيکه دين آنها را استهزاء مينمايند و بازيچه پنداشتهاند دوستى و معاشرت نمايند چون دوست بايد چيزى را که دوستش عزيز و محترم ميشمارد معزّز بدارد و الا معلوم ميشود که دوست نيست بلکه دشمن است پس قابل دوستى نيست بلکه قابل دشمنى است خواه اهل کتاب باشد که تصريح شده خواه منافق باشد يا کافرى که معتقد بکتابى نباشد که شأن آنها اين است و تخصيص اهل کتاب بذکر با آنکه آنها هم در زمره کفارند شايد براى آن باشد که کسى تصور نکند که چون آنها در ذمّه و پناه اسلامند معاشرت و دوستى با آنها جائز است و قدر مسلّم از مصاديق کفار حربى و منافقانند و شايد براى آن باشد که ممحّض شود لفظ کفار براى منافق و حربى تا معلوم شود که حال آنها بدتر از اهل کتاب است و در شأن نزول آيه گفتهاند رفاعة بن زيد و سويد بن الحارث اظهار اسلام نموده پس از آن منافق شدند و بعضى از مسلمانان با آنها دوستى داشتند و باين جهت ما اولياء را بدوستان ترجمه و تفسير نموديم علاوه بر آنکه معمول نيست کسى صاحب اختيار براى خود اتخاذ نمايد بلکه صاحب اختيار را بايد ديگرى تعيين نمايد و الا ممکن است از اين آيه استفاده شود حرمت وارد شدن در تحت اختيار کفار و رفتن زير بار حکم آنها و بعضى کفار را بجرّ قرائت نمودهاند و معنى تفاوتى پيدا نمىکند جز تعميم نسبت استهزاء ..