1- رضايت به گناه ديگران، مانند شرکت در آن است. «قالَتِ الْيَهُودُ» (گرچه بعضى از يهود، نسبتِ دست بسته بودن به خدا مى‌دادند؛ ولى چون ديگران هم راضى بودند، اين تفکّر انحرافى به همه نسبت داده شده است.)
2- بى‌لياقتى و نااهلى خود را توجيه نکنيم. (شيطان، تکبّر خود را به اغواى الهى نسبت داد). رَبِّ بِما أَغْوَيْتَنِي ... «3»، يهود هم محروميّت‌هاى خود را با بخيل بودن خدا توجيه مى‌کردند. «يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ»
3- پاسخِ شبهه را بايد قوى‌تر از اصل شبهه داد. «يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ، يَداهُ مَبْسُوطَتانِ» (آنان گفتند: دست خدا بسته است. آيه مى‌فرمايد: بلکه هر دو دست خدا باز است، يعنى کمال قدرت دارد)
4- توبيخ بايد مناسب با عمل باشد. «يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ، غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ»
«1». تفسير نورالثقلين و توحيد صدوق، ص 167.
«2». تفسير عيّاشى.
«3». حجر، 39.
جلد 2 - صفحه 332
5- همان گونه که قرآن براى افراد متّقى، نور و هدايت است، براى افراد لجوج، طغيان و کفر مى‌آورد. وَ لَيَزِيدَنَ ... طُغْياناً وَ کُفْراً
6- طغيان و کفر، زمينه‌ساز دشمنى و کينه است. وَ أَلْقَيْنا بَيْنَهُمُ الْعَداوَةَ ...
7- يهوديان، همواره فتنه مى‌کنند؛ ولى شکست مى‌خورند. «کُلَّما أَوْقَدُوا ناراً لِلْحَرْبِ أَطْفَأَهَا اللَّهُ»
8- هم القاى کينه و دشمنى به عنوان کيفر از جانب خداست، هم خاموش ساختن آتش جنگ از اوست. «أَلْقَيْنا، أَطْفَأَهَا اللَّهُ»
9- دست‌يابى به محبّت يا قهر الهى، در اثر عملکرد ماست. «وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِينَ»