تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ حَسِبُوا أَلاَّ تَکُونَ فِتْنَةٌ فَعَمُوا وَ صَمُّوا ثُمَّ تابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا وَ صَمُّوا کَثِيرٌ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (71)
وَ حَسِبُوا أَلَّا تَکُونَ فِتْنَةٌ: و گمان کردند بنى اسرائيل آنکه يافت نشود بلائى و محنتى و عذابى ايشان را به جهت قتل و تکذيب انبيا. فَعَمُوا وَ صَمُّوا: پس کور شدند از ديدن دين حق و دلايل آن، مانند کورى که راه به مقصد نبرد، و کر شدند از استماع سخن راست، چه بر عبادت «عجل» راسخ شده، فرمايش هارون را نشنيدند، و همچنين گوش به قول انبياى خود ندادند. ثُمَّ تابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ:
پس توبه کردند و حق تعالى توبه ايشان را قبول نمود. ثُمَّ عَمُوا وَ صَمُّوا کَثِيرٌ مِنْهُمْ: پس کور و کر شدند بسيارى از فرزندان آنها به انکار حضرت عيسى عليه السّلام يا انکار حضرت خاتم صلى اللّه عليه و آله، يا چون توبه کردند، حق تعالى عذاب را از آنها برداشت. بعد باز به کفر و طغيان خود رجوع کردند، يا آنکه توبه نمودند، خداوند توبه ايشان را قبول؛ چون آنها مردند، فرزندان ديگر پيدا و پيروى پدران نموده کور و کر شدند، که هر چند حق تعالى بوسيله انبيا عرض توبه فرمود قبول نمى‌کردند و در گمراهى و سرکشى مى‌افزودند. وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ: و خداى تعالى بيناست به آنچه مى‌کنند، و مناسب آن پاداش رساند. آيه، مورد تهديد و وعيد است بر ايشان از عدم استمرار در توبه.