تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ حَسِبُوا أَلاَّ تَکُونَ فِتْنَةٌ فَعَمُوا وَ صَمُّوا ثُمَّ تابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوا وَ صَمُّوا کَثِيرٌ مِنْهُمْ وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِما يَعْمَلُونَ (71)
ترجمه
و گمان کردند که نمىباشد بلائى پس کور و کر شدند پس پذيرفت خدا توبه آنها را پس کور و کر شدند بسيارى از ايشان و خدا بينا است بآنچه مىکنند.
جلد 2 صفحه 249
تفسير
طائفه بنى اسرائيل بفريب شيطان مغرور شدند بآنکه خداوند آنها را در دنيا و آخرت مبتلا ببلا و عذاب نميفرمايد چون آنها از نسل انبيا هستند و پدرانشان از آنها شفاعت مىکنند چنانچه فعلا هم ديده ميشود بعضى از سادات ما هم گاهى اين فريب شيطان را ميخورند و آن طائفه باين جهت از ديدن معجزات انبيا و مشاهده حقائق دين آنها کور و از شنيدن احکام و مواعظ کر بودند يعنى ديدن و شنيدن بحال آنها اثرى نداشت و گفتهاند اين حال در آنها باقى بود تا زمان حضرت داود و سليمان (ع) که موفق بتوبه شدند و خداوند توبه آنها را قبول فرمود و ثانيا در زمان حضرت عيسى و خاتم انبيا (ص) بحالت اوليّه عودت نمودند مگر عدّه کمى از آنها که بآندو پيغمبر ايمان آوردند و در کافى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که اين گمان را کسانى که در زمان پيغمبر (ص) بودند نمودند و بعد از رحلت آنحضرت کور و کر شدند و در زمان خلافت ظاهرى امير المؤمنين (ع) توبه نمودند و خداوند پذيرفت و پس از شهادت آنحضرت بسيارى از آنها بحالت اوليه عودت نمودند و بنظر حقير اين معنى مناسبتر با لفظ فتنه است زيرا ظاهر آن آزمايش است نه عذاب که بشفاعت رفع شود و نيز انسب با لفظ کورى و کرى است زيرا منافقان اين امت منکر ولايت شدند و امير المؤمنين (ع) را نديده و نصوص ولايت را نشنيده گرفتند ولى بنى اسرائيل منکر نبوت انبياء سلف نبودند تا زمان حضرت داود و سليمان (ع) نهايت آنکه باحکام آنها عمل نمىنمودند و بر ارباب ذوق پوشيده نيست که نسبت کورى و کرى بکسانى حسن دارد داده شود که بهيچ وجه اثرى بر امرى مرتّب ننمايند نه اعتقادا و نه عملا و بنابر اين مراد از صاحبان گمان يهودان اين امت ميباشند ..