تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا نُؤْمِنُ بِما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ يَکْفُرُونَ بِما وَراءَهُ وَ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِياءَ اللَّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (91)
ترجمه
و چون گفته شود بآنها که ايمان بياوريد بآنچه فرستاده است خدا گويند ايمان مياوريم به آنچه فرستاده شده است بر ما و کافر ميشوند بآنچه سواى آنست با آنکه آن حق است تصديق کننده است مر آنچه را با آنها است بگو پس چرا ميکشتيد پيغمبران خدا را از پيش اگر بوديد شما ايمان آورندگان..
تفسير
آنچه فرستاده است خداوند بر پيغمبر خاتم (ص) قرآن است و آنچه فرستاده شده است بر يهود که مقصود در اين آيهاند تورية است و ما سواى تورية که ايمان نياوردند يهود بآن آيات ناسخه احکام تورية است از قرآن که آن حق است و مصدق تورية است که در آن تحريم شده است قتل انبيا و ايجاب شده است ايمان به محمد (ص) و قرآن او پس معلوم ميشود کسانى که مرتکب قتل انبيا شدند و ايمان به محمد (ص) و قرآن نياوردند ايمان بتورية هم ندارند و آنها يهودند که پيشينيان آنان پيغمبران خودشان را کشتند و اخلاف آنان چون تابع کيش و سيره اباء خودشان بودند و راضى بعمل آنها خداوند عمل پدرانشان را حجت بر آنها قرار داد و نسبت بآنها داد تا ملزم و مفهم شوند و از قمى روايت شده است که يهود بعرب ميگفتند که پيغمبرى از مکه ميايد و در مدينه توقف ميکند و او آخر انبيا و افضل آنها است و درد و چشم او سرخى است و ميان دو کتف او مهر نبوت است ميپوشد يک جامه که از دو طرف بخود مىپيچد و در غذا قناعت ميکند بتکه از نان و چند خرما و سوار ميشود بر حمار عربى خنده رو است و خونريز است شمشيرش را بدوش ميگذارد و از کسى باک ندارد و سلطنتش تا آخر معموره دنيا بسط پيدا ميکند و چون پيغمبر ما با اين اوصاف ظاهر شد حسد بردند و ايمان نياوردند حقير عرض ميکنم از اين بيان معلوم ميشود ماوراء تورية علاوه بر قرآن شخص پيغمبر خاتم است که حق است و بوجود شريف خود مصدق تورية است و مصداق علائم مذکوره در آنست بتصديق قولى و فعلى و تکوينى چنانچه يهود مکذب تورية و قرانند بتکذيب قولى و فعلى و اللّه اعلم.