اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّبات‌ِ ما أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَکُم وَ لا تَعتَدُوا إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُحِب‌ُّ المُعتَدِين‌َ (87)
اي کساني که ايمان آورده‌ايد بر خود حرام نکنيد آنچه که از طيبات خداوند بر شما حلال فرموده و از حدود الهي تجاوز نکنيد که خدا متجاوزين را دوست نميدارد.
اينکه آيه شريفه در مقام مذمت رهبانية و ترک لذائذ نفسانيه از نساء و مأکولات و ملبوسات و مشروبات و ساير لذائذ است که مفاد حديث شريف است که فرمود
(لا رهبانية في الاسلام)
که بعضي عرفاء و صوفيه حيواني نميخورند و لباس خشن ميپوشند يا شب تا بصبح بيدارند خواب نميروند و ترک معاشرت با زنها ميکنند و امثال اينها و خود را بزهد معرفي ميکنند با اينکه غرض آنها جلب قلوب است و استفاده رياست نه براي زهد از دنيا است و کساني که اعتصاب ميکنند از خوراک براي اغراض شخصيه لذا ميفرمايد يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا احکام شرعيه بر تمام بشر آمده و تخصيص بذکر مؤمنين از جهة اينکه است که امتثال احکام فرع ايمان است و غير مؤمن براي او نتيجه ندارد.
لا تُحَرِّمُوا طَيِّبات‌ِ ما أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَکُم تحريم حلال يا بقسم است مثلا قسم ياد کند که نزد زن نرود يا ازدواج نکند يا حيواني مصرف نکند و اينها چون ترک اينها مرجوح است و در حديث است که
ان اللّه يحب ان يؤخذ برخصه کما يؤخذ بعزائمه
و در آيه بعد ميفرمايد لا يُؤاخِذُکُم‌ُ اللّه‌ُ بِاللَّغوِ فِي أَيمانِکُم و يا بتشريع است که حلال خدا را حرام کردن و بدعت در دين گذاردن که موجب کفر ميشود و يا بتصميم است که بنا ميگذارد که مرتکب نشود يا بنذر و عهد است که شرط انعقادش رجحان است حتي بمباح فضلا از مرجوح تعلق نميگيرد و مراد از طيبات چيزهاييست که موافق طبع است و طبيعت انساني تمايل بآنها دارد
جلد 6 - صفحه 454
مقابل خبائث که موجب تنفر طباع و بر خلاف طبيعت است بلي بسا شارع مقدس تخطئه ميکند چيزهايي که طبيعت تمايل دارد مثل شراب را خبيث مي‌شمارد يا بعکس مثل سؤر مؤمن و هره را که طبع انزجار دارد.
و از جمله أَحَل‌َّ اللّه‌ُ لَکُم استفاده ميشود که اصل خلقت اينکه مطعومات و مشروبات و ملبوسات و غير اينها براي بشر خلق شده خاصه براي مؤمن خَلَق‌َ لَکُم ما فِي الأَرض‌ِ جَمِيعاً وَ لا تَعتَدُوا تعدي تجاوز از حد است خداوند بر هر چيزي حدي قرار داده نبايد تجاوز از آن کرد، محرمات را بيان فرموده بايد نزديک نرفت و اما چيزهايي که حلال کرده نبايد بر خود حرام کرد.
إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُحِب‌ُّ المُعتَدِين‌َ بنده بايد تسليم امر مولي باشد خوديتي از خود نشان ندهد هر چه گفته بکن بکند و هر چه گفته نکن نکند، واجب را واجب داند، حرام را حرام، مستحب‌ّ را مستحب‌ّ، مکروه را مکروه، مباح را مباح، حلال را حلال همين نحوي که تحليل حرام نبايد کرد تحريم حلال هم جايز نيست.