اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کُلُوا مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ حَلالاً طَيِّباً وَ اتَّقُوا اللّه‌َ الَّذِي أَنتُم بِه‌ِ مُؤمِنُون‌َ (88)
و بخوريد از آنچه خداوند روزي شما قرار داده بر شما حلال و گواراست و پرهيز کنيد از محرمات الهي که شما باو ايمان داريد.
خداوند رزاق روزي هر بنده را پيش از خلقت او معين فرموده وَ فِي السَّماءِ رِزقُکُم وَ ما تُوعَدُون‌َ الذاريات آيه 22، در خبر است از امير المؤمنين عليه السلام فرمود
(طلب العلم اوجب عليکم من طلب المال)
بعد جهة اينکه را بيان ميفرمايد که روزي شما را
قد قسمه عادل بينکم و سيفي لکم
و اما علم را خداوند جمع فرموده نزد اهلش فاطلبوه من اهله و البته خدا از حلال معين فرموده اگر بنده
جلد 6 - صفحه 455
خودداري کرد باو ميرسد بموقع خود و اگر در طلب حرام رفت کسر گذارده ميشود لذا ميفرمايد وَ کُلُوا مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ که براي شما خلق شده حَلالًا طَيِّباً دو احتمال ميرود يکي آنکه آنچه براي شما معين فرموده حلال و پاکيزه است ديگر آنکه از ممر حلال پاک تدارک کنيد.
وَ اتَّقُوا اللّه‌َ تقوي بمعني پرهيز است از آنچه موجب ضرر و خسارت در دين ميشود و شامل جميع معاصي که استحقاق عذاب ميآورد از معاصي قلبيه و روحيه و جوارحيه و خارجيه و داخليه ميشود الذي صفة اللّه است أَنتُم بِه‌ِ مُؤمِنُون‌َ چون ايمان که عبارت از اعتقاد بمبدء و معاد و ساير عقائد حقه است منشأ خوف ميشود که باعث جلوگيري از معاصيست.
(توضيح کلام)
اينکه بسياري از امور نفس وجودش منشأ خوف يا رجاء نميشود مثلا اگر شيري سر راه باشد و شما اطلاع نداشته باشيد ابدا خوفي در شما ايجاد نميشود، و اما اگر علم پيدا کرديد يا مظنه بلکه شک و مجرد احتمال ايجاد خوف ميکند و همچنين اگر گنجي زير زمين باشد و هيچ اطلاعي نداشته باشد منشأ رجاء نميشود لکن اگر يقين يا مظنه يا احتمال داديد ايجاد رجاء ميکند لذا کفار چون ايمان بخدا و قيامت و عذاب و ثواب ندارند رجاء و خوفي ندارند، اما شما مؤمنين که اعتقاد و يقين داريد چرا نمي‌ترسيد شما بايد پرهيز کنيد.