تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ وَ الشَّهْرَ الْحَرامَ وَ الْهَدْيَ وَ الْقَلائِدَ ذلِکَ لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَنَّ اللَّهَ بِکُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (97)
ترجمه
قرار داد خدا کعبه را که خانه محترم است قوام امر مردم و ماه حرام و قربانى بىقلاده و با قلاده را اين براى آنستکه بدانيد که خدا مىداند آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است و آنکه خدا بهمه چيز دانا است.
تفسير
خداوند کعبه را که خانه محترم الهى است و احترامات آن اعم از واجب و مستحب در کتب فقهيه ذکر شده است و ضرورى دين اسلام است و ماه ذو الحجه را که مهمّترين ماههاى حرام است و قربانى را که برسم هديه به پيشگاه الهى حاضر مينمايند خواه قلادهدار باشد خواه بىقلاده موجب قوام امر معاش و معاد اهل اسلام قرار داد چون زيارت آنرا بر هر مسلمان مستطيع در مدت عمر يکمرتبه واجب و بر عموم اهل اسلام مستحب فرموده و باين وسيله تأمين فرموده مصالح اجتماعى و انفرادى و سياسى و اقتصادى و دينى و دنيوى آنها را که در سالى يکمرتبه در موعد مخصوص مسلمانان در مکان مخصوص جمع شوند و باين وسيله با يکديگر آشنا و موءتلف و مأنوس کردند و براى العين مشاهده نمايند که همه تابع يک پيغمبر و يک کتاب و معترف بيک خدا و يک قبله و يک دينند و اگر محتاج شوند که با يکديگر متحد شوند در دفع اعداء دين اتحاد و اتفاق نمايند و اهل آنجا را که بواسطه فقدان وسائل طبيعى ارتزاق در مضيقه معاشند از منافع خودشان بهرهمند نمايند با آنکه آن بيت از قديم مزار و معبد انبياء عظام و مورد توجه ربوبى بوده و موطن پيغمبر اکرم (ص) و مولد ولىّ مکرم شده لذا زيارتش موجب برآمدن حاجات و غفران سيئات و ارتفاع درجات است و کسى تا باسرار حج که بيانش در اين مختصر نگنجد واقف نشود نميداند احاطه علمى خداوند بمصالح بندگان چه اندازه است و وقتى دانست ميداند که خداوند متعال عالم است بتمام موجودات آسمانى و زمينى و مصالح آنها و ميداند که هيچ چيز از احاطه علمى خداوند خارج نيست.
جلد 2 صفحه 276