نکته‌های تفسیر نور

پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله با مردم درباره‌ى حج سخن مى‌گفت. کسى پرسيد: آيا حج، همه ساله واجب است يا در تمام عمر تنها يکبار؟ پيامبر پاسخ نداد. او چند بار پرسيد، رسول خدا فرمود: اين همه اصرار براى چيست؟ اگر بگويم: «هر سال، کار بر شما سخت مى‌شود»، تا موضوعى را مطرح نکرده‌ام، شما هم نپرسيد: «يکى از عوامل هلاکت امّت‌هاى پيشين سؤال‌هاى نابجاى آنان بود». «1» گرچه آنچه را نمى‌دانيم، بايد از اهلش بپرسيم، «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ» «2»، امّا برخى سؤال‌هاست که اگر جوابش روشن شود، به زيان فرد يا جامعه است، مثل سؤال از عيوب ديگران، يا اسرار نظامى. «1». بحار، ج 1، ص 221. «2». نحل، 43. جلد 2 - صفحه 381 نمونه‌ها و مصاديق‌ * مسئولان، بعضى از مطالبى را که مى‌دانند، نبايد در اختيار عموم بگذارند. نظير مسائل اقتصادى، مانند: کمبود گندم و .... * صداقت خوب است؛ ولى صراحت، همه جا مفيد نيست. * اخبار و اطّلاعات، بايد رده‌بندى و طبقه‌بندى شود. (جابرِ جُعفى، هزاران حديث از امام باقر عليه السلام مى‌دانست که حقّ گفتن آن را براى همه مردم نداشت. «1») * برخى از اخبار، نبايد از رسانه‌ها و جرايد، پخش شود، چون به زيان مردم است (گاهى سکوت، عاقلانه لازم است) «إِنْ تُبْدَ لَکُمْ تَسُؤْکُمْ» * معلّمان و گويندگان بايد، ظرفيّت شنوندگان را در نظر داشته باشند. * در برخى موارد، بايد به شيوه‌ى تقيّه، عقايد را کتمان کرد و برخى سؤال‌ها را جواب نداد. «إِنْ تُبْدَ لَکُمْ تَسُؤْکُمْ» * انسان حقّ ندارد اسرار مردم و اسرار نظامى را فاش سازد.