تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ لَوْ جَعَلْناهُ مَلَکاً لَجَعَلْناهُ رَجُلاً وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ «9» ترجمه‌ و اگر مى‌گردانيديم او را فرشته هر آينه مى‌گردانيديم او را بصورت مردى و هر آينه مشتبه مينموديم بر آنها آنچه را مشتبه مينمايند بر خودشان. تفسير خواهش بيجاى عبد اللّه مخزومى دو امر بود يکى آنکه با پيغمبر (ص) ملکى که مصدّق او باشد خدا بفرستد ديگر آنکه پيغمبر را از جنس ملائکه قرار دهد جواب خواهش اول در آيه قبل گذشت و اين آيه هم جواب ديگرى است از خواهش اول و هم جواب خواهش دوم است که بيانش از روايت امام (ع) در آن آيه استفاده شد که حاصلش آن بود که ملک مجرد يا جسم لطيف است که بچشم ديده نميشود مگر مصوّر بصورت آدمى شود مانند جبرئيل که براى پيغمبر (ص) بصورت دحيه کلبى مصور ميشد و در اين صورت شبهه شما رفع نميشود زيرا مى‌بينيد بشرى را که مدّعى نبوت است و ذيل آيه بنظر حقير اشاره باين معنى است که خودشان امر را مشتبه مينمودند بخودشان و الّا حق بدلائل قطعيه واضح شده بود مقصودشان اعتراض و خلط مبحث و عناد و لجاج و فرار از تکاليف الهيه بود و اين جوابها هم اگر چه حق و صدق است ولى براى اقناع خصم گفته شده و اصل مطلب آنستکه پيغمبر واسطه بين حق و خلق است بايد مقام جامعيت داشته باشد و داراى جنبه ملکوتى و ناسوتى باشد تا فيض را از مبدء گرفته بخلق برساند و در اين معنى سنخيت با هر دو طرف لازم است ملائکه لياقت اين معنى را ندارند انسان کامل اشرف از ملک است ..