تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
قُلْ لِمَنْ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلْ لِلَّهِ کَتَبَ عَلى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ لَيَجْمَعَنَّکُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ «12»
ترجمه
بگو مر که را است آنچه در آسمانها و زمين است بگو مر خدا راست نوشته است بر ذات خود رحمت را هر آينه جمع مىنمايد البته شما را تا روز قيامت نيست شکى در آن آنانکه زيان کردند در نفسهاى خودشان پس آنها ايمان نميآورند.
تفسير
خداوند براى الزام مشرکان امر فرمود پيغمبر (ص) را که از آنها سؤال نمايد که آنچه در آسمانها و زمين است ملک حقيقى کيست زيرا اگر بگويند ملک خدا است اقرار نمودهاند که آلهه آنها مملوک حقّند و محکوم خواهند بود و اگر سکوت کنند بگو ملک خدا است چون بقدرى واضح است صدق اين مقال که کسى نميتواند منکر شود و همه تصديق خواهند نمود و بگو واجب فرموده است بر خود رحمت را در دنيا بر مؤمن و کافر بارسال رسل و انزال کتب و نصب دلالات بر توحيد و نبوت و ولايت و بآنکه در يک روز جمع مينمايد اهل عالم را قرنى بعد از قرنى و هر کس را بجزاى عمل خود ميرساند چون اگر روز جزائى نباشد نظام دنيا مختل ميشود پس اين بيان رحمت است و محتمل است تهديد باشد بعذاب آخرت چون بعد از وعده رحمت مناسب وعيد بعقوبت است و آنانکه ضرر و خسران بر خود وارد نمودند بتضييع سرمايه خودشان که فطرت سليمه است که خداوند در بشر قرار داده بترک تفکر و تدبّر در آيات الهى ايمان نمىآورند چون اصرار بر کفر و لجاج و عناد چشم بصيرت آنها را کور کرده است.