تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) ثُمَّ لَمْ تَکُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلاَّ أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما کُنَّا مُشْرِکِينَ «23» ترجمه‌ پس نباشد معذرت آنها مگر آنکه گويند بخدا پروردگار ما قسم نبوديم مشرکان. تفسير در مجمع از حضرت صادق (ع) نقل نموده که فتنه بمعنى معذرت است فيض ره فرموده مراد از معذرت چيزيست که توهّم نمودند موجب خلاص آنها است و بنظر حقير مراد نتيجه سؤال از آنها است و بعضى گفته‌اند فتنه بمعنى جواب است و بنظر حقير حيله است و با روايت منقوله هم منافات ندارد چون همان حيله معذرت آنها بوده در هر حال مراد آنستکه پس از سؤال الهى که در آيه سابقه بيان شد از شدت وحشت و حيرت و بيچارگى با آنکه ميدانستند دروغ در محضر الهى فائده ندارد قسم ياد کردند که ما مشرک نبوديم و در کافى از حضرت باقر و قمى ره از حضرت صادق عليهما السلام نقل نموده که مرادشان آن بود که ما کسى را شريک در ولايت با على (ع) قرار نداديم حقير عرض مى‌کنم چون عرفاء اهل سنت در مقام معذرت از اقرار بخلافت خلفاء گفته‌اند منصب ولايت و وصايت و امامت مخصوص بامير المؤمنين (ع) است ولى سلطنت ظاهرى حق خلفاء بوده تا زمانى که امير المؤمنين (ع) باين منصب هم رسيد و هر چهار مقام از آن او گشت معلوم ميشود همين معذرت و حيله را در پيشگاه الهى هم بکار ميبرند و بنابر اين ظاهرا دروغ هم نگفته‌اند براى آنکه کسى را در ولايت با آنحضرت شريک نکرده‌اند نهايت آنکه با وجود ولى و وصى و امام معتقد شده‌اند که حقا بايد زمام امور دين و دنياى مردم در کف غير باشد که حقوق مسلمانان و احکام اسلام را تضييع نمايند و امام و ولى و وصى بايد مطيع آنها باشد و جرئت اظهار حق را نداشته باشد پناه ميبريم بخدا جلد 2 صفحه 309 از وساوس شيطان ..