تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) بَلْ بَدا لَهُمْ ما کانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ «28» ترجمه‌ بلکه ظاهر شد براى آنها آنچه بودند پنهان مى‌داشتند از پيش و اگر برگردانيده شوند هر آينه عود مى‌کنند بر آنچه نهى کرده شدند از آن و همانا ايشان دروغگويانند. تفسير کفر باطنى و نفاق و قبائح اعمال آنها بشهادت جوارح يا تجسّم عقائد و اعمال يا مشاهده آثارش براى آنها ظاهر خواهد شد و تعبير بصيغه ماضى براى تحقق وقوع است و چون لازمه آرزوى تصديق بآيات الهى و ايمان عزم بر آن و شوق بآن و تنفر از ضد آن است و آرزوى کفار در آيه سابقه مجرد از همه اينها بود و فقط براى همّ و غم و استيحاش از عذاب انشاء تمنّى نموده بودند خداوند در اين آيه اضراب فرموده است از تمنى آنها باين بيان که آنچه مشاهده نمودند و واقف بر آنشدند چيز تازه نيست همانستکه در باطن آنها بوده و ظاهر شده است عين آن يا اثرش و عشق بذات و لوازم آن طبيعى است آنها نه اراده و عزم بر ايمان دارند و نه شوق بآن و تنفّر از کفر و بر فرض محال اگر بدنيا برگردند همان عقايد و اعمال سابقه را دارند و دروغ مى‌گويند در اظهارشان لوازم مذکوره تمنّى را که انشاء صورى نمودند و عياشى ره از حضرت صادق (ع) نقل نموده که آنها از اصل ملعون بودند و اين روايت و فرمايش قمى ره که در آيه سابقه اشاره شد مؤيد همانستکه اينجا بيان شد که آنها بالذّات خبيث بودند ..