تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَکُمْ وَ أَبْصارَکُمْ وَ خَتَمَ عَلى‌ قُلُوبِکُمْ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيکُمْ بِهِ انْظُرْ کَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ (46) ترجمه‌ بگو خبر دهيد مرا اگر بگيرد خدا گوشها و چشمهاى شما را و مهر نهد بر دلهاتان کيست جز خدا که بدهد بشما آنرا بنگر چگونه تغيير اسلوب ميدهيم دليلها را پس آنها اعراض ميکنند. تفسير خداوند همان دليل ارتکازى را که در ذيل آيه قل أ رأيتکم ذکر شد بتقريب بديع ديگرى بيان فرموده که خلاصه‌اش آنستکه انسان تا واجد نعمت است متوجّه بمبدء آن نيست ولى وقتى فاقد شد بالطّبع ميگردد تا مبدء آنرا پيدا کند و از او استمداد براى اعاده نعمت نمايد حال شما خود را فاقد اظهر قواء ظاهريه که سمع و بصر است و اشرف قواء باطنيه که عقل و تميز است تصور نمائيد و در آنحال رجوع بارتکاز عقلى خودتان نمائيد که از عالم غيب استمداد مى‌کنيد براى عود آن قواء يا از بت‌هائيکه خودتان هم ميدانيد که فاقد همه چيزند و انصاف آنستکه جاى تعجّب است که با اين تنبّهات و تقريرات مختلفه در اقامه برهانيکه مبدء آن فطرت سليم و طبع مستقيم است و وجدانى و فطرى و جبلّى و ارتکازى است چگونه عناد و لجاج و خبث طينت مانع از تصديق کفار ميگردد و اعراض مى‌کنند ..