تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْکَ آياتٍ بَيِّناتٍ وَ ما يَکْفُرُ بِها إِلاَّ الْفاسِقُونَ (99)
شأن نزول: يهودان قبل از بعثت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر مشرکات احتجاج نموده مى‌گفتند: رسول موعود نزديک است ظاهر شود، و چون مبعوث گردد ما را بر شما ظفر دهد و گويد: ما بر حق و شما بر باطل
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 210
هستيد. وقتى آن حضرت مبعوث شد، به او ايمان نياورده کافر شدند.
معاذ بن جبل گفت: سبحان اللّه، پيغمبر هنوز نيامده بود استعجال مى‌کرديد برآمدن آن حضرت تا بر ما حجت آوريد، اکنون که مبعوث شده کافر شديد و ما که مشرک بوديم به او ايمان آورديم. گفتند: پيغمبر براى ما آيتى نياورده تا ايمان بر ما لازم شود؛ حق تعالى آيه شريفه بر ردّ قول آنها نازل فرمود «1».
وَ لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْکَ: و هر آينه بتحقيق نازل فرموديم بسوى تو، آياتٍ بَيِّناتٍ: آيتهاى روشن و هويدا که مراد قرآن مجيد است. وَ ما يَکْفُرُ بِها إِلَّا الْفاسِقُونَ: و کافر نمى‌شوند به آن آيات مگر بيرون رفتگان از فرمان حق تعالى، يعنى متمردان و معاندان.
تنبيه: شهيد (رضوان اللّه عليه) فرمايد: فسق در لغت به معنى خارج شدن از طاعت است مطلقا، لکن غالبا در کتاب و سنت اطلاق شود بر کفر و ارتکاب کبائر عظيمه. و فاسق گفته شود به کسى که ملتزم شود احکام شرع را و اقرار نمايد به آن، پس اخلال نمايد به احکام، يعنى مخالفت فرامين الهيه نمايد از فعل محرمات و ترک واجبات. و آيه شريفه اخبار است به اخراج آنها از امر حق تعالى به اعظم معاصى که کفر باشد.