اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذَّب‌َ بِه‌ِ قَومُک‌َ وَ هُوَ الحَق‌ُّ قُل لَست‌ُ عَلَيکُم بِوَکِيل‌ٍ (66)
و تکذيب کردند بآنچه بيان شد از تصريف آيات و قرآن مجيد قوم شما که قريش باشند و حال آنکه حق و صدق است بگو نيستم من عهده‌دار شما.
جلد 7 - صفحه 103
وَ کَذَّب‌َ بِه‌ِ ضمير به بعضي گفتند قرآن مجيد است و بعضي گفتند قضاياي سابق الذکر که تصريف آيات باشد لکن معني ندارد تکذيب آيا قدرت الهي را منکر ميشوند بر نزول عذاب يا قاهريت او را قبول ندارند يا بازگشت و بعث روز جزاء را منکر ميشوند يا نزول عذاب را مستند بخدا نميدانند تمام اينها غلط است زيرا قوم حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و آله و سلّم قريش بودند و اينها طبيعي و دهري نبودند که منکر مبدء و معاد باشند بلکه مشرک بودند آنهم شرک عبادتي خدا را معتقد بودند قدرت و قهر او را اعتراف داشتند و معاد را هم قبول داشتند بلکه هر متديّن بديني چه حق و چه باطل مبدء و معاد را معترف است و دين خود را حق ميداند لذا ضمير به بقرآن برميگردد و آنهم جاي تکذيب ندارد بالاخص قوم حضرت رسول صلّي اللّه عليه و آله و سلّم که فرمود قومک زيرا اينها اهل لسان بودند و در فصاحت و بلاغت سرآمد زمان خود بودند و اشعار و قصائد خود را برخ ديگران ميکشيدند و عجز خود را از آوردن يک سوره مثل قرآن درک کردند لذا ميفرمايد ذلِک‌َ الکِتاب‌ُ لا رَيب‌َ فِيه‌ِ بقره آيه 1، پس تکذيب آنها جز عصبيت و عناد منشأي نداشته از اينکه جهت فرمود وَ هُوَ الحَق‌ُّ بلکه حقية قرآن و معجزه بودن از جهات بسياري قابل ترديد نيست چنانچه در مقدمه همين کتاب بيان شده در مجلد اول و بعد از اينکه بيان جا دارد که بفرمايد قُل لَست‌ُ عَلَيکُم بِوَکِيل‌ٍ وظيفه رسول اتمام حجت است و بستن راه عذر و اقامه دليل و برهان لِيَهلِک‌َ مَن هَلَک‌َ عَن بَيِّنَةٍ وَ يَحيي مَن حَي‌َّ عَن بَيِّنَةٍ انفال آيه 44 (تو خواه از سخنم پند گير و خواه ملال) ديگر مسئوليت ندارد که چرا ايمان نياوردند و هدايت نشدند ما عَلَي الرَّسُول‌ِ إِلَّا البَلاغ‌ُ