نکته‌های تفسیر نور

درباره‌ى ملکوت، بزرگان سخنانى گفته‌اند که برخى را در اينجا نقل مى‌کنيم: «1». توبه، 114. جلد 2 - صفحه 493 کلمه‌ى‌ «مَلَکُوتَ» از «ملک» است و «واو» و «تاء» براى تأکيد و مبالغه به آن افزوده شده است. ملکوت آسمان‌ها يعنى مالکيّت مطلق و حقيقى خداوند نسبت به آنها و مشاهده ملکوت يعنى مشاهده اشيا از جهت انتساب آنها با خداوند. ديد ملکوتى يعنى درک توحيد در هستى و باطل بودن شرک. «1» عوالم هستى به چهار بخش تقسيم شده است: لاهوت (عالم الوهيّت که جز خدا کسى از آن آگاه نيست)، جبروت (عالم مجرّدات)، ملکوت (عالم اجسام) و ناسوت (عالم کون و فساد و تغيير و تحوّلات). «2» عالم ملکوت، عالم اسرار و نظم و شگفتى‌ها و جهان غيب است. «3» ملکوت آسمان‌ها، عجايب آنهاست. «4» ابراهيم با ديدن ملکوت آسمان‌ها و زمين، بيشتر با سنّت، خلقت، حکمت و ربوبيّت الهى آشنا شد. به فرموده‌ى امام باقر عليه السلام خداوند به چشم ابراهيم عليه السلام، قدرت و نورى بخشيد که عمق آسمان‌ها و عرش و زمين را مشاهده مى‌کرد. «5» استدلال محکم و برخورد علمى با ديگران، نيازمند ايمان قلبى است. حضرت ابراهيم هم پس از يقين، «لِيَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ» وارد استدلال مى‌شود که در آيات پس از اين مى‌آيد. «6» حرف «واو» در جمله‌ى‌ «وَ لِيَکُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ» رمز آن است که ديد ملکوتى چند هدف داشته که يکى از آن اهداف، به يقين رسيدن حضرت ابراهيم بوده است.