در زمان ابراهيم عليه السلام ستارهپرستى رايج و ستاره را در تدبير هستى مؤثّر مىپنداشتند.
سؤال: آيا پيامبر بزرگى همچون حضرت ابراهيم حتّى براى يک لحظه مىتواند ستاره يا ماه و يا خورشيد را بپرستد؟
پاسخ: مجادله و گفتگوى حضرت ابراهيم با مشرکان، از باب مماشات و نشان دادن نرمش در بحث، براى رد عقيدهى طرف است، نه اينکه عقيدهى قلبى او باشد زيرا شرک با عصمت منافات دارد. گفتن کلمهى «يا قَوْمِ» در دو آيهى بعد نشانهى مماشات در گفتن «هذا رَبِّي» است، به همين دليل وقتى غروب ماه و خورشيد را مىبيند، مىگويد: من از شرک شما بيزارم، و نمىگويد از شرک خودم (آيهى 78).
به علاوه در آيهى قبل خوانديم که خداوند، ملکوت آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان داد و او به يقين رسيد و آغاز اين آيه با حرف «فاء» شروع شد، يعنى نتيجه آن ملکوت و يقين اين نوع استدلال بود.
موجودى که طلوع و غروب دارد، محکوم قوانين است نه حاکم بر آنها. ابراهيم، ابتدا موقّتاً پذيرش آن را اظهار مىکند تا بعد با استدلال ردّ کند.
جلد 2 - صفحه 495