کلمه‌ى «بصر» هم به معناى چشم است و هم به معناى بصيرت. «1» بنابراين آيه را مى‌توان چنين معنا کرد: نه چشم ظاهرى، خداوند را مى‌بيند و نه دل به عمق معرفت او راهى دارد.
«لطيف» چند معنى دارد: 1. آنکه عطاى خود را کم بشمارد و طاعت مردم را بسيار،
2. دقيق، رسيدگى پنهانى به امور و باريک بينى، 3- خالق اشياى ظريف و ناپيدا.
4. اهل‌مدارا و رفاقت، 5. پاداش دهنده‌ى اهل وفا و بخشاينده‌ى اهل جفا.
امام رضا عليه السلام فرمود: «لا يقع الاوهام و لا يُدرک کيف هو»، افکار و اوهام بر خداوند احاطه ندارد و ذات او آنگونه که هست قابل ادراک نيست. «2»
خداوند، هرگز ديدنى نيست. همين که حضرت موسى از زبان مردم درخواست ديدن خدا را کرد، پاسخ شنيد: «لَنْ تَرانِي» «3» هرگز مرا نخواهى ديد. برخى از اهل‌سنّت گفته‌اند: خدا در قيامت ديده مى‌شود و به آياتى همچون «إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ» «4» استدلال مى‌کنند. «5» غافل از آنکه خداوند، جسم و مادّه نيست و مراد از نظر به خداوند، نگاه با چشم دل است، زيرا ديدن با چشم، در جايى است که چيزى داراى جسم، مکان، محدوديّت، رنگ و ... باشد و همه‌ى اينها نشانه‌ى نياز و عجز است که خداوند از اين نقص‌ها مبرّا مى‌باشد.
امام على عليه السلام مى‌فرمايد: نه تنها چشم او را نمى‌بيند، بلکه وهم و فکر نيز نمى‌تواند بر او
«1». مفردات راغب.
«2». تفسير برهان.
«3». اعراف، 143.
«4». قيامت، 23.
«5». تفسيرالمنار.
جلد 2 - صفحه 523
احاطه پيدا کند. «1» سعدى در ترسيم اين مطلب مى‌گويد:
اى برتر از خيال و قياس و گمان و وهم
و از آنچه گفته‌اند و شنيديم و خوانده‌ايم
مجلس تمام گشت و به آخر رسيد عمر
ما همچنان در اوّل وصف تو مانده‌ايم
مراد از جمله‌ى «يُدْرِکُ الْأَبْصارَ»، علم او به ديده‌هاى انسان است، مانند «سميع» و «بصير» که به معناى علم او به شنيدنى‌ها و ديدنى‌هاست.