تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ کَذلِکَ نُصَرِّفُ الْآياتِ وَ لِيَقُولُوا دَرَسْتَ وَ لِنُبَيِّنَهُ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (105) ترجمه‌ و همچنين گوناگون مى‌آوريم دليل‌ها را و براى آنکه ميگويند درس‌ جلد 2 صفحه 364 گرفته و براى آنکه بيان کنيم آنرا براى گروهى که ميدانند. تفسير تصريف نقل چيزى است از حالى بحالى و در اينجا مراد نقل يک معنى است در معانى متعاقبه و اين از بزرگترين هنرهاى اساتيد معانى و بيان است و از عهده شاگرد فنّ خارج است لذا خداوند ميفرمايد ما توحيد حق را که يک معنى است در ضمن معانى و الفاظ مختلفه متعاقبه بيان و اثبات کرديم و براى آنکه کفار مى‌گويند قرآن را درس خوانده اين کار را کرديم و براى آنکه واضح نمائيم بطلان قول آنها را براى گروهى که ميدانند اين امر از عهده شاگرد بلکه اين نحو کلام از قدرت بشر خارج است اين نظريّه حقير است در معنى مستفاد از ظاهر آيه شريفه ولى مفسرين فرموده‌اند مراد آنستکه و هم چنين ميآوريم متعاقبا آيات را براى آنکه در نتيجه منکر شوند و بگويند درس گرفته و براى آنکه بيان نمائيم قرآن را براى گروهى که ميدانند چون آنها منتفع مى شوند از قرآن و بنابر اين لام در و ليقولوا لام عاقبت است از قبيل آنکه ميگويند بزائيد براى مردن و بسازيد براى خراب شدن و ضمير در و لنبيّنه بمعنى آيات عود نموده و ثمر بيان عائد علماء شده است با آنکه عام است و اينها همه خلاف ظاهر است و در نظريّه اولى هيچيک از اين سه خلاف ظاهر نيست و عمده ظهور لام است در تعليل که بعضى براى حفظ آن لاء نافيه تقدير نموده‌اند و فرموده‌اند مراد آنستکه تا نگويند درس گرفته و نظريه حقير مفيد اينمعنى است بدون تقدير و ضمير در و لنبيّنه راجع است بقول باطل آنها که و ليقولوا دال بر آنست و بيان مخصوص بعلما است چون غير آنها نمى‌توانند تشخيص بدهند که اين طرز اداء يک مطلب بعناوين و عبارات مختلفه از قدرت بشر خارج است چه رسد بمتدرّس و قمى ره فرموده قريش به پيغمبر (ص) مى‌گفتند اين اخبار را که تو بما خبر ميدهى از علماء يهود تعليم گرفته و نزد آنها درس خوانده و بعضى دارست قرائت نموده‌اند يعنى با اهل کتاب مذاکره نموده و از آنها تعليم گرفته و بعضى درست بفتح سين و سکون تا قرائت نموده‌اند يعنى آيات قرآن اخبار مندرسه است و محتمل است لام در و ليقولوا براى افاده کراهت باشد يعنى و مبادا بگويند اين گفته ناشايسته را ..