1- احساسات خود را نسبت به مخالفان کنترل کنيم و از هرگونه بد دهنى و ناسزا بپرهيزيم. «لا تَسُبُّوا»
2- به بازتاب برخوردهاى خود توجّه کنيم. لا تَسُبُّوا ... فَيَسُبُّوا اللَّهَ
3- با فحش و ناسزا، نمىتوان مردم را از مسير غلط باز داشت. «لا تَسُبُّوا»
4- ناسزاگويى، عامل بروز دشمنى و کينه و ناسزا شنيدن است. لا تَسُبُّوا ... فَيَسُبُّوا ... عَدْواً
5- دشنام، نشانهى نداشتن يا منطق است، يا ادب و يا صبر. (مسلمان با پرهيز از ناسزا، بايد نشان دهد که صبر و منطق و ادب دارد.) «لا تَسُبُّوا»
6- هر کارى که سبب توهين به مقدّسات شود، حرام است. «فَيَسُبُّوا اللَّهَ»
7- استفاده از حربهى دشنام وناسزا، در نهى از منکر و تبليغات ومناظرات ممنوع
«1». انعام، 43.
«2». نهجالبلاغه، کلام 206.
«3». تفسير الميزان.
«4». هود، 18.
«5». توبه، 1.
جلد 2 - صفحه 529
است. «لا تَسُبُّوا»
8- کارى که سبب کشيدهشدن ديگران به گناه وحرام مىشود، حرام است. «1»
لا تَسُبُّوا ... فَيَسُبُّوا
9- گاهى انسان ناخودآگاه در گناه ديگران شريک مىشود، آنجا که مقدّمات گناه ديگران را فراهم کند. «فَيَسُبُّوا اللَّهَ»
10- از سنّتهاى الهى، زيبا جلوه کردن اعمال امّتها در نظر آنان است. «زَيَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ» (هر امّتى اعمال خود را هرچند ناحقّ باشد، زيبا مىپندارد)
11- جلوهنمايى و زيباديدن، نشانهى حقانيّت نيست. «زَيَّنَّا لِکُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ»
12- آگاه کردن مردم از کردههاى خويش در قيامت، از شئون ربوبيّت الهى است.
إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ ...