تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ رَبُّکَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْکُمْ وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِکُمْ ما يَشاءُ کَما أَنْشَأَکُمْ مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ (133)
تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 380
وَ رَبُّکَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ: و پروردگار تو بى‌نياز است از بندگان و عبادت آنان. صاحب رحمت است بر ايشان، چه تکليف طاعت بر آنها بسبب تکميل و وصول ايشان است به درجات عاليه، يا پروردگار بى‌نياز است از طاعت مطيعان، و صاحب رحمت است بر مجرمان و عاصيان.
تنبيه- آيه شريفه دال است بر آنکه ارسال رسل و تکليف و وعد و وعيد، عين لطف و مرحمت است نسبت به بندگان، زيرا ذات اقدس سبحانى غنى است در ذات و صفات و افعال، و ما سواى او ممکن بالذات و مفتقرند در وجود و بقا و آثار. پس غنى ذاتى نخواهد بود مگر او سبحانه. و صاحب رحمت است؛ زيرا: هر چيزى که داخل در وجود است از خيرات و راحات و کرامات و سعادات از روحانيات و جسمانيات، پس آن از حق، و به ايجاد خلق او است، و استقراء دال است بر غلبه خير مثل صحت و وسعت و آسايش و غيره، و آن نيست مگر رحمت کامله و رأفت شامله، و آنچه از رحمت و بخشش از مخلوق تراوش کند، از پرتو رحمت واسعه او است إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْکُمْ: اگر بخواهد خدا و مصلحت اقتضا کند، ببرد شما را اى کفار به جهت عدم احتياج او به شما وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِکُمْ ما يَشاءُ: و جانشين سازد از بعد شما هر که را خواهد از مخلوقات و مردمان کَما أَنْشَأَکُمْ مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ: همچنانکه آفريد و ايجاد کرد شما را از ذريه قومى ديگر که پدران شما بودند، لکن حق سبحانه ابقاى شما فرمايد به جهت ترحم بر شما.