نکته‌های تفسیر نور

«حِجْرٌ» به معناى منع است و «تحجير» يعنى منطقه‌اى را سنگ‌چين کردن و مانع شدن از ورود ديگران براى تصاحب آن. «حِجر اسماعيل» نيز جايى است که با ديوار سنگى جدا شده است. عقل را هم «حِجر» گويند، چون انسان را از زشتى‌ها باز مى‌دارد. «هَلْ فِي ذلِکَ قَسَمٌ لِذِي حِجْرٍ» «1» در دو آيه‌ى قبل، عقائد خرافى مشرکان درباره‌ى سهم خدا و بت‌ها از کشاورزى و چهارپايان مطرح بود. در اين آيه چگونگى مصرف سهم بت‌ها بيان شده که احدى حقّ استفاده ندارد، مگر خادمان بت‌ها و بتکده‌ها. با توجّه به اين آيه، مشرکان چهار انحراف داشتند: 1. ممنوع شمردن بعضى از چهارپايان. 2. ممنوع شمردن بعضى از محصولات کشاورزى. 3. ممنوع کردن سوارى برخى از چهارپايان. 4. نبردن نام خدا به هنگام ذبح حيوانات. قرآن، هدف آفرينش چهار پايان را سوار شدن بر آنها و مصرف از گوشت آنها مى‌داند: «جَعَلَ لَکُمُ الْأَنْعامَ لِتَرْکَبُوا مِنْها وَ مِنْها تَأْکُلُونَ» «2» و تحريم بهره‌بردارى از چهارپايان را، از بدعت‌هاى جاهلى مى‌شمرد که در آيه 103 سوره‌ى مائده نيز بيان شده است. اسلام، آيين جامعى است که حتّى انحراف در بهره‌گيرى از حيوانات را هم تحمّل نمى‌کند. وقتى قرآن، از بى‌مصرف ماندن حيوان وتحريم سوارشدن بر آن نکوهش مى‌کند، به طريق اولى از بى‌مصرف ماندن انسان‌ها، منابع، سرمايه‌ها واستعدادها بيشتر نکوهش مى‌کند.

آیات این صفحه