اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا بَنِي آدَم‌َ قَد أَنزَلنا عَلَيکُم لِباساً يُوارِي سَوآتِکُم وَ رِيشاً وَ لِباس‌ُ التَّقوي ذلِک‌َ خَيرٌ ذلِک‌َ مِن آيات‌ِ اللّه‌ِ لَعَلَّهُم يَذَّکَّرُون‌َ «26»
اي فرزندان آدم بتحقيق ما نازل فرموديم از براي شما لباسي که بپوشاند عورات شما را و چيزهايي که باعث حفظ و آبروي شما باشد و لباس تقوي که نفوس شما را از معايب باطنيه نگاه دارد و اينکه بهتر است و اينکه از آيات خداوند است باشد که شما متذکر شويد.
يا بَنِي آدَم‌َ خطاب بتمام افراد اولاد آدم از زمان آدم تا زمان قيامت است و توهم اينکه خطاب بمعدوم صحيح نيست و در هر زماني کثيري از دنيا رفته و کثيري بدنيا نيامده توهم فاسديست زيرا تمام در ظرف دهر موجود و خطابات قرآني اغلب اينکه نحوه است.
قَد أَنزَلنا بعضي گفتند آدم آورد، بعضي گفتند از آسمان آمد، بعضي تصرف در معناي نزول کردند لکن تمام نعم الهيه از جانب حق بر عباد نازل شده چه بواسطه اسباب ظاهريه چه بدون اسباب عَلَيکُم در اينجا بمعني ضرر نيست مثل صلوات که مي‌گويي اللّهم‌ّ صل‌ّ علي محمّد و آل محمّد چون احتمال ضرر در اينجا نميرود، و مثل لَهُم عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ زيرا احتمال نفع در او نيست، و فرق بين لام و علي در جائيست که قابل طرفين باشد مثل دعاء که هم دعاء بر نفع است دعا له هم ضرر عليه لِباساً يُوارِي سَوآتِکُم چه از پنبه باشد و چه از پشم و چه از علف و چه از نفت و چه از ابريشم وَ رِيشاً مفسرين در معناي ريش اختلاف کردند و هر يک يک معنايي اختيار کردند و گمان حقير اينست که اينکه معاني هر کدام مصداق است و معني عام است و شامل جميع اينها ميشود و معناي عام اينست که چيزي که باعث حفظ از مضار و ناملايمات و باعث حفظ آبرو و شئونات باشد مثل فروش براي جلوس بر آنها و لحاف و امثال آن براي روانداز و درع و مغفر براي حفظ از قتل
جلد 7 - صفحه 298
در ميدان جنگ و البسه براي حفظ بدن و عمامه و کلاه و کساء براي حفظ آبرو و امثال اينها وَ لِباس‌ُ التَّقوي اينکه براي لباس قيامت است و لباس حفظ از عقائد باطله و اخلاق رذيله و معاصي و اعمال سيّئه است و فرداي قيامت احترامات دائر مدار تقوي است هر چه درجاتش بالاتر رود احتراماتش بيشتر گردد إِن‌َّ أَکرَمَکُم عِندَ اللّه‌ِ أَتقاکُم حجر آيه 13، و البته کسي که نزد خدا محترم باشد نزد انبياء و ائمه عليهم السّلام و صلحاء هم محترم است لذا ميفرمايد ذلِک‌َ خَيرٌ زيرا عيوب باطنيه و معايب اخرويه را از بين ميبرد و لباس و ريش دنيوي فقط ستر ظاهر در نزد اهل دنيا ميکند.
ذلِک‌َ مِن آيات‌ِ اللّه‌ِ مشار اليه در ذلک دوم تمام ما انزل است، لباس ساتر عورت، ريش حافظ آبرو، و از مضار لباس تقوي تماما از آيات الهي است لکن براي کساني که متوجه باشند لَعَلَّهُم يَذَّکَّرُون‌َ بايد متذکر شوند و شکرگزار باشند و معرفت بمنعم خود پيدا کنند.