اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يا بَنِي آدَم‌َ إِمّا يَأتِيَنَّکُم رُسُل‌ٌ مِنکُم يَقُصُّون‌َ عَلَيکُم آياتِي فَمَن‌ِ اتَّقي وَ أَصلَح‌َ فَلا خَوف‌ٌ عَلَيهِم وَ لا هُم يَحزَنُون‌َ (35)
اي فرزندان آدم اگر زماني که ميآيد شما را البته پيغمبراني از خود شما که بيان ميکنند و خبر ميآورند بر شما آيات مرا پس هر کس که از مخالفت آنها پرهيز نمود و خود را صالح کرد پس براي آنها خوفي از عذاب نيست و از فوت نعمتهاي خدايي محزون نميشوند يعني از آنها فوت نميشود تا محزون شوند.
يا بَنِي آدَم‌َ خطاب بتمام فرزندان آدم است که شرائط تکليف در آنها جمع است از بلوغ و عقل که شرط اصل تکليف است و علم که شرط تنجز تکليف
جلد 7 - صفحه 313
است و قدرت که شرط حسن الخطاب است که اينکه چهار شرط را از شرائط عامّه ميگويند که در تمام تکاليف شرط است.
إِمّا يَأتِيَنَّکُم امّا ان ما بوده نون در ميم ادغام شده و ان شرطيه است و ما زمانيه است و بدون ما هم کلام تمام است که فرموده باشد ان يأتينکم لکن چون قضاياي شرطيه تصدق عن کاذبين و دلالت بر ثبوت و تحقق ندارد لکن ذکر کلمه ما بخصوص با نون تأکيد يأتينکم اشاره باين است که البته اينکه موضوع تحقق پيدا ميکند رُسُل‌ٌ مِنکُم يعني از همين فرزندان آدم بخصوص از هم زبان شما که ميفرمايد ما أَرسَلنا مِن رَسُول‌ٍ إِلّا بِلِسان‌ِ قَومِه‌ِ ابراهيم آيه 4 يَقُصُّون‌َ عَلَيکُم قصه بيان قضايا است و در اينجا بيان آياتِي آيات الهي آيات شريفه قرآن بيان احکام تعيين مراجع از خلفاء و علماء، قصص انبياء، قضاياي قيامت و نحو اينها است فَمَن‌ِ اتَّقي پس از بيان رسل کساني که مخالفت نکردند و از منهيات انها اجتناب نمودند که معني تقوي ترک محرمات است وَ أَصلَح‌َ يعني کارهايي که مصلحت بر آنها دارد چه در دنيا و چه در آخرت عمل کردند و بنده صالح شدند فَلا خَوف‌ٌ عَلَيهِم ايمن از بليات در دنيا و از عذاب و سخط در آخرت هستند وَ لا هُم يَحزَنُون‌َ که هيچگونه تفضلي از آنها منع نميشود تا موجب حزن آنها بشود و بعبارت ديگر از هيچ عبادتي کوتاهي ندارند تا از مثوبات آن محروم گردند و مرتکب هيچ معصيتي نميشوند تا گرفتار عذاب آنها شوند خلاصه عدم خوف براي تقوي است و عدم حزن براي اصلاح است.