تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ کَذِباً أَوْ کَذَّبَ بِآياتِهِ أُولئِکَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ مِنَ الْکِتابِ حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ رُسُلُنا يَتَوَفَّوْنَهُمْ قالُوا أَيْنَ ما کُنْتُمْ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قالُوا ضَلُّوا عَنَّا وَ شَهِدُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ کانُوا کافِرِينَ (37)
ترجمه
پس کيست ستمکارتر از آنکه افترا بست بر خدا دروغ را يا تکذيب نمود آيتهاى او را آنگروه ميرسد بهره آنها از کتاب تا وقتى که بيايند آنها را فرستادگان ما که بگيرند جان آنها را گويند کجايند آنچه بوديد که ميخوانديد از غير خدا گويند گم شدند از ما و گواهى ميدهند بر خودهاشان که آنها بودند کافران.
تفسير
اقبح افراد ظلم ظلمى است که موجب اضرار بنفس و اضلال خلق و تضييع حق خالق و منعم شود و افتراى بخداوند و تکذيب آيات او از اين قبيل است و مقصود از استفهام اخبار مؤکد است اين جماعت حياة و روزى مقدر آنها که در الواح سماوى ثبت شده بآنها ميرسد تا وقتى که ملک الموت و اعوانش نزد آنها حاضر ميشوند براى قبض روحشان بلسان حال يا مقال از آنها ميپرسند کجايند آن خدايانى که بوديد که مى- پرستيديد آنها را در مقابل خداوند قهار و آنها بلسان حال يا مقال جواب ميگويند آنها گم و باطل و غائب شدند از ما و اين شهادت است از آنها بر ضرر خودشان که معلوم مىشود تاکنون حق و حقيقت بر آنها مستور بوده و کافر از دنيا رفتهاند و قمّى ره فرموده مراد از رسيدن نصيبشان از کتاب بآنها وصول عقوبات مکتوبه براى معاصى است بايشان و بنابر اين حتى حرف ابتدا است و بنابر معنى اول براى انتهاى غايت است و آن اظهر است ..