اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ نادي أَصحاب‌ُ النّارِ أَصحاب‌َ الجَنَّةِ أَن أَفِيضُوا عَلَينا مِن‌َ الماءِ أَو مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ قالُوا إِن‌َّ اللّه‌َ حَرَّمَهُما عَلَي الکافِرِين‌َ (50)
و ندا ميکنند اصحاب آتش اصحاب بهشت را که افاضه کنيد بر ما از آب بهشتي يا از آنچه خداوند بشما روزي فرموده اصحاب بهشت جواب ميدهند که اينکه دو را خداوند حرام فرموده بر کافرين.
مسئلة مشکلة- و آن اينست که بهشت کجاست و جهنم کجاست که يکديگر را مي‌بينند و با هم تکلم ميکنند و صداي يکديگر را ميشنوند و سؤال و جواب دارند جواب- اينکه اشکال فقط مجرد يک استبعادي بيش نيست زيرا اولا با اينکه صنايع امروزه بتوسط تلگراف بي‌سيم و تلفن از مشرق بمغرب صحبت ميکنند و بتوسط تلويزيون يک ديگر را مي‌بينند خداوند قدرت دارد قوّه‌اي عطاء کند که صداي يکديگر را بشنوند و همديگر را مشاهده کنند و در قرآن هم ميفرمايد فَبَصَرُک‌َ اليَوم‌َ حَدِيدٌ ق آيه 61.
و ثانيا ما براي رفع استبعاد در مجلد سوم کلم الطيب صفحه 90 و 150 از مجموعه انتشارات انجمن تبليغات اسلامي از کتاب بزرگ فرانسوي تأليف آلفونس برکت که نقل و ترجمه کرده نقل کرده‌ايم مراجعه کنيد که خلاصه آن اينست که اينکه منظومه‌هاي شمسي و ساير کواکب علاوه از حرکات وضعي و انتقالي با خود شمس يک حرکت مستقيمه دارند بطرف ستاره وکاء که در لسان عرب نصر الطائرش ناميدند و بعد اينکه ستاره قابل استکشاف نيست و اينکه حرکت بکمال سرعت است که در هر ثانيه بيست متر حرکت دارند و موقعي که رسيدند بآن ستاره تمام کرات مجتمع ميشوند و از حرکت و نور ميافتند و قيامت برپا ميشود و آن هم آنيست زيرا اتصالات و انفصالات آني الحصول است و بر طبق اينکه استکشاف ميتوان شواهدي از قرآن اقامه کرد مثل وَ الشَّمس‌ُ تَجرِي لِمُستَقَرٍّ لَها سوره
جلد 7 - صفحه 331
يس آيه 38، که همان ستاره وکاء قرارگاه او است و مثل إِذَا الشَّمس‌ُ کُوِّرَت وَ إِذَا النُّجُوم‌ُ انکَدَرَت، الي قوله: وَ إِذَا البِحارُ سُجِّرَت تکوير آيه 1 تا 6، و مثل وَ ما أَمرُ السّاعَةِ إِلّا کَلَمح‌ِ البَصَرِ أَو هُوَ أَقرَب‌ُ نحل آيه 79، و غير اينها از آيات، بنا بر اينکه جهنم در هر کره باشد و بهشت در هر کره نزديک بيکديگرند و اللّه العالم.
وَ نادي أَصحاب‌ُ النّارِ أَصحاب‌َ الجَنَّةِ اينکه نداء و مکالمه بعيد نيست که با کساني از مؤمنين باشد که آنها را در دنيا ميشناختند و معاشرت داشتند و از آنها متوقع هستند أَن أَفِيضُوا عَلَينا مِن‌َ الماءِ أَو مِمّا رَزَقَکُم‌ُ اللّه‌ُ از اينکه جمله استفاده ميشود دو موضوع يکي اينکه تشنگي و گرسنگي اهل جهنم بسيار سخت است زيرا آدمي که ميان آتش ميسوزد بفکر تشنگي و گرسنگي نميافتد مگر آنکه تشنگي و گرسنگي سخت‌تر از آتش باشد، ديگر اينکه باندازه‌اي اينها بهم نزديک هستند که ممکن است آب و غذا اهل بهشت بر آنها بفرستند که توقع ميکنند.
قالُوا اهل بهشت در جواب آنها إِن‌َّ اللّه‌َ حَرَّمَهُما عَلَي الکافِرِين‌َ تحريم تشريعي نيست زيرا دار تکليف نيست بلکه تحريم تکويني است يعني محال است بر کافرين و ما قدرت بر انجام آن نداريم هم عذرخواهي است که از عهده ما خارج است و هم سرزنش است که شما بدست خود خود را محروم کرده‌ايد و منع اکيد است از جانب خدا.