تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
سوره الأعراف «7»: آيات 85 تا 86
وَ إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَکُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ قَدْ جاءَتْکُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ فَأَوْفُوا الْکَيْلَ وَ الْمِيزانَ وَ لا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْياءَهُمْ وَ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلاحِها ذلِکُمْ خَيْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (85) وَ لا تَقْعُدُوا بِکُلِّ صِراطٍ تُوعِدُونَ وَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ تَبْغُونَها عِوَجاً وَ اذْکُرُوا إِذْ کُنْتُمْ قَلِيلاً فَکَثَّرَکُمْ وَ انْظُرُوا کَيْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ (86)
ترجمه
و فرستاديم بسوى مدين برادرشان شعيب را گفت اى قوم من عبادت کنيد خدا را نيست مر شما را خدائى جز او بتحقيق آمد شما را معجزه از پروردگارتان پس تمام کنيد پيمانه و ترازو را و کم مکنيد از مردم چيزهاى ايشانرا و فساد مکنيد در زمين بعد از اصلاحش اين بهتر است از براى شما اگر هستيد گروندگان
و منشينيد بهر راهى که بيم دهيد و بازداريد از راه خدا کسيرا که ايمان آورد بآن و بجوئيد آنرا بکجى و ياد کنيد وقتى را که بوديد اندک پس بسيار کرد شما را و بنگريد چگونه بود انجام کار فساد کنندگان.
تفسير
خداوند فرستاد براى هدايت اهل مدين که قمى ره فرموده آن نام بلدى است در راه شام شعيب (ع) را که گفته‌اند از اولاد مدين بن ابراهيم خليل (ع) بوده که آن آبادى و آن قبيله بنام او خوانده شده بود و آنحضرت ملقّب بخطيب الانبياء بوده و بنابر اين وجه اطلاق برادر بر او قوميّت است چنانچه سابقا بيان شد و در اکمال از امام باقر (ع) نقل نموده که آن بلد بچهل خانوار نميرسيد در هر حال ماموريت او هم دعوت بتوحيد بود و معجزه او فيض ره فرموده که در قرآن ذکر نشده و در اخبار نيافتم ولى در منهج فرموده که نقل شده است که عصاى حضرت موسى با همه آن خصوصيات که اژدها مى‌شد و مانند چراغ نور ميداد و مانند درخت هر ميوه که ميخواست ميداد از حضرت شعيب باو رسيده بود و چون ميخواست از کوه بالا رود کوه براى او فرود مى‌آمد تا بسهولت صعود نمايد و در مجمع تاريخ اين عصا ذکر شده است و قوم او کم فروش بودند و در کيل که مراد از آن مکيال
جلد 2 صفحه 450
است و در ترازو خيانت ميکردند و تمام نميدادند و آنحضرت ايشانرا نهى مى‌فرمود از آن عمل و فساد که مراد کفر و ظلم و جور است بعد از آنکه انبياء عظام اصلاح نموده بودند زمين را باصلاح اهلش و اقامه شرائع و سنن و تمام شده بود حجّت از حق بر خلق با آنکه خير و صلاح دنيوى و اخروى آنها در اجتناب از اين امور بود اگر ميفهميدند صلاح خودشان را و تصديق مينمودند پيغمبرشان را گويا مى‌خواهد بفرمايد پس بفهميد و تصديق کنيد و عمل نمائيد تا بخير و اصل شويد از خيانت و کم‌فروشى کسى ترقى نکرده هر کس بجائى رسيده از درستى و صحّت عمل بوده و نيز نهى فرمود آنها را از آنکه مانند شيطان سر راه مردم ننشينند و آنها را از متابعت آنحضرت نترسانند و از راه هدايت باز ندارند و القاء شبهات بر مردم نکنند تا راه راست را بکجى معرّفى ننموده باشند چون گفته شده است که آنها اينکارها را ميکردند و در خاتمه يادآورى فرموده از موهبت الهى که شامل حال آنها شده بود چون گفته‌اند مدين جدّ آنها دختر لوط (ع) را بزنيّت اختيار نمود و خداوند بنسل او برکت داد و بزودى زياد شدند و تحذير فرموده است از عاقبت امر کسانيکه با انبياء مخالفت نمودند و فساد کردند در زمين مانند قوم نوح و هود و صالح و لوط و امثال آنها که بعذاب‌هاى گوناگون مبتلا شدند و قريب العهد بآنها بودند ..