تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
سوره الأعراف «7»: آيات 127 تا 129
وَ قالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَ تَذَرُ مُوسى وَ قَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ يَذَرَکَ وَ آلِهَتَکَ قالَ سَنُقَتِّلُ أَبْناءَهُمْ وَ نَسْتَحْيِي نِساءَهُمْ وَ إِنَّا فَوْقَهُمْ قاهِرُونَ (127) قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ (128) قالُوا أُوذِينا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَنا وَ مِنْ بَعْدِ ما جِئْتَنا قالَ عَسى رَبُّکُمْ أَنْ يُهْلِکَ عَدُوَّکُمْ وَ يَسْتَخْلِفَکُمْ فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرَ کَيْفَ تَعْمَلُونَ (129)
جلد 2 صفحه 463
ترجمه
گفتند آن جماعت از قوم فرعون آيا مى‌گذارى موسى و قومش را تا فساد کنند در زمين و واگذارد تو را و معبودهاى تو را گفت بزودى ميکشم پسران آنها را و باقى مى‌گذارم زنهاى آنها را و همانا ما فوق آنها قاهرانيم
گفت موسى بقومش استعانت جوئيد بخدا و صبر کنيد همانا زمين از آن خدا است بميراث ميدهد هر کس را بخواهد از بندگانش و انجام کار بر نفع پرهيزکاران است
گفتند اذيّت شديم پيش از آنکه بيائى ما را و بعد از آنکه آمدى ما را گفت اميد است پروردگار شما که هلاک کند دشمن شما را و جانشين کند شما را در زمين پس به بيند که چگونه عمل مى‌نمائيد.
تفسير
قبطيان که اقوام و ارکان دولت فرعون بودند بر سبيل انکار از او سؤال نمودند که آيا بعد از اين موسى و اتباعش را بحال خودشان واميگذارى که مردم را بر تو بشورانند و اوضاع مملکت را مختل نمايند و از عبادت تو و بت‌هائى که براى مردم وضع و اختراع نمودى که براى تقرب بتو آنها را پرستش نمايند صرف نظر کنند چون گفته‌اند فرعون چنين کارى کرده بود و براى اين بود که گفت من پروردگار اعلاى شما هستم حقير عرض ميکنم شايد شبيه بخودش بوده چنانچه اخيرا مشاهده مى‌شد که در برابر تمثال سلام مى‌دادند و تعظيم مى‌نمودند و چنانچه نسبت ببعضى فرق از صوفيه مى‌دهند که ملتزمند در نماز تمثال وهمى مرشد را در نظر داشته باشند و خطاب اياک نعبد و اياک نستعين را بآن متوجّه نمايند پناه ميبريم بخدا از تسويلات شيطان و قمّى فرموده که فرعون در ابتدا بت پرست بود بعد از آن ادعاء خدائى کرد و در مجمع از امير المؤمنين (ع) نقل نموده که و يذرک و آلهتک بکسر همزه قرائت فرموده يعنى و واگذارد تو را و عبادتت را در هر حال فرعون آنها را مطمئن نمود که همان سلوک سابق را که کشتن پسرها و نگهدارى زنهاى بنى اسرائيل براى خدمت بود نسبت بآنها ادامه خواهم داد و در ارکان قهر و غلبه ما رخنه و فتورى از اين پيش آمد پيدا نشده و در سلطنت ما تزلزلى روى نداده است و حضرت موسى براى تسليت قوم خود به بيان مذکور در آيه شريفه آنها را امر بصبر و سکون و توکّل و استعانت بحق فرمود و بايشان وعده نصرت و ظفر داد چون خداوند باو وعده داده بود که قبطيانرا هلاک و مملکت آنها را بتصرف بنى اسرائيل درآورد و عياشى از حضرت صادق (ع) نقل نموده که زمين از آن خدا است بميراث ميدهد
جلد 2 صفحه 464
آنرا بهر کس بخواهد از بندگانش و هر چه ملک خدا است ملک پيغمبر است و هر چه ملک پيغمبر است ملک امام است بعد از پيغمبر (ص) و قريب به اين مضمون را از امام باقر (ع) نيز نقل نموده و بنى اسرائيل در جواب شمه از مظالم فرعون را قبل از بعثت آنحضرت و بعد از آن نسبت بخودشان بيان نمودند و قمى ره مظالم قبل را بکشتن پسرها و بعد را بحبس فرعون آنها را براى ايمانشان بحضرت موسى تفسير فرموده است و حضرت موسى اخيرا در جواب وعده نصرتيرا که سابقا بطور کنايه بيان فرموده بود تصريح فرمود چون ديد مطمئن نشدند و ذيلا اشاره فرمود بآنکه پس از نصرت الهى بايد شکر گذار و فرمانبردار شويد و الّا خداوند شما را بپاداش عملتان خواهد رساند.