تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِکَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ مَنْ يَکْفُرْ بِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ (121) يا بَنِي إِسْرائِيلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْکُمْ وَ أَنِّي فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعالَمِينَ (122)
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 245
بعد از ذکر احوال کفار اهل کتاب، بيان حال مؤمنان را فرمايد:
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکِتابَ: آن کسانى که عطا فرموديم ايشان را کتاب آسمانى، يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ: تلاوت مى‌کنند آن کتاب را حق تلاوت آن را، يعنى آن طورى که بايد و شايد با خضوع و خشوع و صفاى اعتقاد و عمل به آن بدون تحريف و تغيير مانند عبد اللّه بن سلام و ابن صوريا و بحيراى راهب و اسيد و کعب از يهود پيروان کتب تورات آسمانى، و ملازمان نجاشى و جعفر بن ابى طالب عليه السلام از نصارى تابعان کتاب انجيل. أُولئِکَ يُؤْمِنُونَ بِهِ: آن جماعت ايمان آورده‌اند به کتاب آسمانى نه غير ايشان. وَ مَنْ يَکْفُرْ بِهِ:
و هر که کافر شود به کتاب آسمانى به تکذيب يا تحريف يا انکار حلال و حرام و امر و نهى آن، فَأُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ: پس آن گروه ايشانند زيانکاران در دنيا و آخرت که سرمايه ايمان و ربح ثواب را از دست داده‌اند.
تنبيه: آيه شريفه عام است نسبت به اهل اسلام که کتاب مجيد قرآن به ايشان مرحمت شده، کسانى به قرآن ايمان آورده‌اند که حق تلاوت قرآن را منظور دارند و آنانکه کافر شوند به قرآن، ايشانند زيانکار دنيا و آخرت.
تفسير برهان- عياشى از حضرت صادق عليه السلام روايت نمود در اين آيه شريفه که فرمود: يرتّلون آياته و يتفقّهون به و يعملون باحکامه و يرجون وعده و يخافون وعيده و يعتبرون بقصصه و يأتمرون باوامره و ينتهون بنواهيه، ما هو و اللّه حفظ آياته و درس حروفه و تلاوة سوره و درس اعشاره و اخماسه، حفظوا حروفه و اضاعوا حدوده و انّما هو تدبّر آياته و العمل باحکامه قال اللّه تعالى کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْکَ مُبارَکٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ «1».
يعنى تلاوت کنند آيات آن را و دانائى يابند به آن و عمل نمايند به احکام آن و اميد دارند وعده آن را و بترسند عذاب آن را و عبرت گيرند به قصه‌هاى آن و بجا آورند اوامر آن را و بازايستند از نواهى آن، قسم به خدا نيست تلاوت قرآن حفظ آيات و درس حروف و خواندن سوره‌ها و درس اعشار و اخماس آن که مراعات کنند حروفش را به قرائت و ضايع سازند حدودش را به مخالفت،
«1» تفسير برهان، جلد اوّل، صفحه 147، حديث 4.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 246
اينست و جز اين نيست تلاوت قرآن تدبر آيات، و عمل به احکام آنست؛ فرمود خداى تعالى کتابى است نازل فرموديم آن را در حالى که با برکت و ميمنت باشد به جهت آنکه تدبر کنند آيات آن را.
يا بَنِي إِسْرائِيلَ: اى فرزندان يعقوب: اذْکُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْکُمْ: ياد بياوريد نعمتهاى مرا که انعام فرمودم بر شما و اسلاف شما؛ وَ أَنِّي فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعالَمِينَ: و به درستى که من برترى دادم شما و اجداد شما را بر عالميان زمان خود.
پس اداى شکرگزارى اين نعمت عظيم را نمايند و به سپاسدارى منعم حقيقى قيام کنيد و فرمانبردارى امر الهى را نمائيد که از جمله آن ايمان آوردن شماست به پيغمبر موعود يعنى حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله.