تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْکِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِکَ يُؤْمِنُونَ بِهِ وَ مَنْ يَکْفُرْ بِهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ (121)
ترجمه
هرگز راضى نشوند از تو يهود و نه نصارى تا آنکه پيروى کنى کيش آنان را بگو همانا هدايت خدا او است هدايت و هر آينه اگر پيروى کنى خواهشهاى آنان را بعد از آنچه آمد ترا از دانش نيست مر ترا از خدا هيچ نگهدار و ياورى.
تفسير
گفتهاند خداوند خواسته است پيغمبر (ص) را از اسلام معاندين ايندو
جلد 1 صفحه 167
فرقه مأيوس فرمايد چونکه آنها بهيچ امر جز تبعيت از کيش باطلشان راضى نميشوند از آنحضرت چه رسد بآنکه قبول اسلام نمايند با آنکه هدايت الهى که اسلام است او هدايت بحق است نه آن دينى که آنها توقع دارند از پيغمبر (ص) قبول آنرا و اگر آنحضرت متابعت کند از هواى نفس و آراء باطله آنها نگهبان و ياورى براى او نيست که دفع نمايد از او عذاب الهى را و اينجمله اگرچه در ظاهر خطاب بحضرت ختمى مرتبت است ولى در واقع براى تنبه و ارشاد خلق است بر ثبات بدين حق و بنظر حقير آيه شريفه در مقام بيان حد مداراى با آندو فرقه است چون حضرت ختمى مرتبت بالطبع خيلى با ملاحظه بودند و حتى الامکان ميخواستند جلب رضايت اشخاص را بفرمايند چنانچه از مراجعه بسيره مرضيه معلوم ميشود خداوند ميفرمايد مداراى با آنها تا حدى است که موجب طمع آنها در دين تو نشود و براى آنستکه تا مسلمانان قوى نشدند از شر آنها مأمون باشند و تأليف قلوبى از آنها بعمل آيد و الا رضايت واقعى آنها ممکن التحصيل نيست و اللّه اعلم.