1- نهى از منکر، اگر سبب هدايت ديگران نشود، سبب نجات خود ناهيان مىشود. «أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ»
2- فراموشى، اگر در اثر بى توجّهى و بىاعتنايى باشد کيفر دارد. فَلَمَّا نَسُوا ...
3- هرکس که راه موعظه را به روى خود ببندد، راه قهر الهى را به روى خويش باز کرده است. «نَسُوا- أَخَذْنَا»
4- نهى از منکر، يک وظيفه دائمىاست. «يَنْهَوْنَ» (فعل مضارع نشانه استمرار است)
5- بىتفاوتان، ظالمند. «الَّذِينَ ظَلَمُوا» (در آيهى قبل، بنىاسرائيل به سه دسته تقسيم شدند: متجاوزان، واعظان و سکوتکنندگانِ بىتفاوت. در اين آيه سکوتکنندگان هم جزو ظالمانِ هلاک شده به حساب آمدهاند، زيرا تنها ناهيان از منکر نجات يافتند، «أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ» پس سکوت، هم ظلم و هم زمينهى هلاکت است.)
6- از بزرگترين و شديدترين عذابها، سقوط از مرحلهى انسانيّت است.
«بِعَذابٍ بَئِيسٍ، کُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ»
7- متجاوز، استحقاق از دست دادن انسانيّت و مسخ شدن را دارد و کيفر مستکبر، طرد و تحقير است. «عَتَوْا، قِرَدَةً خاسِئِينَ» آرى، ملّتى که در برابر قانون الهى گردنکشى کند، ميمونوار از ديگران تقليد خواهد کرد.
8- آنان که حکم خدا را با حيله، مسخ و دگرگون کنند، چهرهشان مسخ مىشود.
بازيگرِ با دين، به صورت حيوان بازيگر (ميمون) در مىآيد. «کُونُوا قِرَدَةً»
«1». تفسير مجمعالبيان.
تفسير نور(10جلدى)، ج3، ص: 208