بعد از اشاره به مقام والاى ابراهيم عليه السلام در آيهى گذشته، به يادگار او يعنى کعبه اشاره نموده ومىفرمايد: کعبه را براى مردم «مَثابَةً» قرار داديم. کلمه «مثابة» از ريشه «ثوب» به معناى بازگشت به حالت اوّل است. کعبه محلّ بازگشت و ميعادگاه همه مردم است، ميعادگاهى امن و مقدّس.
مقام ابراهيم جايگاهى است با فاصله تقريبى 13 متر از کعبه، که بر حاجيان لازم است بعد از طواف خانه خدا، پشت آن دو رکعت نماز بگزارند و در آنجا سنگى قرار دارد که حضرت ابراهيم براى بالا بردن ديوارهاى کعبه، بر روى آن ايستاده است و آن سنگ فعلًا در محفظهاى نگهدارى مىشود.
مراد از «عهد» در اين آيه دستور الهى است. «عهدنا» يعنى دستور داديم.
«1». در تفسير اطيبالبيان به نقل از امالى طوسى آورده است: ابن مسعود از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مىکند که خداوند فرمود: «من سجد لصنم دونى، لا اجعله اماما ... انا و علىبن ابىطالب لم يسجد احدنا لصنم قط» يعنى هر کس براى بتى سجده کند من او را امام و رهبر قرار نمىدهم ... و من و على بن ابى طالب، هيچکدام از ما هرگز به بت سجده نکرده است.
جلد 1 - صفحه 199
خداوند جسم نيست تا نيازمند خانه باشد. کلمهى «بيتى» در اين آيه همانند «شهر الله» درباره ماه رمضان است که به منظور کرامت بخشيدن به مکان يا زمانى خاصّ، خداوند آنرا به خود منسوب مىکند. ودر عظمت کعبه همين بس که گاهى مىفرمايد: «بَيْتِيَ» خانه من.
گاهى مىفرمايد: «رَبَّ هذَا الْبَيْتِ» خداى اين خانه.