اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن تَدعُوهُم إِلَي الهُدي لا يَتَّبِعُوکُم سَواءٌ عَلَيکُم أَ دَعَوتُمُوهُم أَم أَنتُم صامِتُون‌َ (193)
و اگر دعوت کنيد آنها را بسوي هدايت و رستگاري متابعت نميکنند شما را بر شما مساويست چه دعوت کنيد آنها را بسوي هدايت و چه ساکت و صامت باشيد
جلد 8 - صفحه 56
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ || نرود ميخ آهنين در سنگ
يکي از شرائط وجوب هدايت و امر بمعروف و نهي از منکر احتمال تأثير است و با قطع بعدم تأثير واجب نيست مگر براي اتمام حجت و قطع عذر و بر طبق اينکه معني آيات بسياري داريم چون قابليت هدايت ندارند و موضوع جهاد محقق ميشود بشرائط آن وَ إِن تَدعُوهُم مورد خطاب مؤمنين هستند و مرجع ضمير کفار و مشرکين که قبول دعوت نميکنند و دست از شرک و کفر برنميدارند الي الهدي هدايت بايمان و اخلاق فاضله و اعمال صالحه و خروج از کفر و ضلالت. صفات خبيثه و اعمال سيّئه لا يَتَّبِعُوکُم متابعت در همان ايمان، اخلاق، اعمال پس بنا بر اينکه دعوت کردن و نکردن مساويست نکنيد هدايت نميشوند بکنيد باز هدايت نميشوند سواء عليکم بر شما مساوي است نتيجه بدست نميآيد أَ دَعَوتُمُوهُم همزه استفهام براي ترديد نيست بلکه بيان تساويست يعني چه دعوت کنيد آنها را أَم أَنتُم صامِتُون‌َ صمت مرادف با سکوت است مقابل نطق و تکلم پس فعلي که نتيجه ندارد ترکش اولي است.