تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
سوره الأعراف «7»: آيات 196 تا 198
إِنَّ وَلِيِّيَ اللَّهُ الَّذِي نَزَّلَ الْکِتابَ وَ هُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ (196) وَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَکُمْ وَ لا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ (197) وَ إِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدى لا يَسْمَعُوا وَ تَراهُمْ يَنْظُرُونَ إِلَيْکَ وَ هُمْ لا يُبْصِرُونَ (198)
ترجمه
همانا ياور من خداونديست که فرستاد کتاب را و او است که يارى ميکند شايستگان را
و آنانرا که ميخوانيد غير از او نمىتوانند يارى کردن شما را و نه خودهاشان را يارى مىکنند
و اگر بخوانيد آنانرا بسوى هدايت نمىشنوند و ميبينى آنانرا مينگرند بسوى تو و آنها نمىبينند.
تفسير
تتمه مقال پيغمبر (ص) است با اهل شرک که در آيه سابقه مأمور بآن شده بود و ولىّ حقيقة بمعنى صاحب اختيار است نهايت آنکه چون صاحب اختيارى نوعا ملازم با نگهبانى و نگهدارى و يارى و ياورى و دوستى است در اينمعانى استعمال ميشود و اين جا چون در آيه سابقه ذکر کيد اعداء شده بود حفاظت و اعانت انسب است و مراد از کتاب قرآن است و در مقام بيان وجه تکرار در آيه دوم فرمودهاند آنجا بغرض توبيخ و ملامت مشرکين ذکر شده و اينجا بغرض عدم صلاحيّت براى اعتماد و اتّکاء و خلاصه آنکه ميفرمايد جماد قابل پرستش نيست و قدرت بر کمک با پرستش کنندگان ندارد بلکه ميشود آنرا شکست و خرد کرد چنانچه انبيا کردند و بتان نتوانستند از خودشان دفاع نمايند و اگر آنها را بخوانيد براى راهنمائى و ارشاد خودتان نمىشنوند دعاى شما را و محتمل است اين آيه خطاب بمسلمانان باشد يعنى اگر بخوانيد اهل شرک را براى هدايت بدين اسلام قبول نمىکنند و جمله اخيره خطاب به پيغمبر (ص) است که ميفرمايد و مىبينى بتها را بصورتيکه شبيه است بکسيکه بانسان نگاه ميکند با آنکه آنها واقعا نمىبينند چون بتها را باين کيفيت مىساختند و محتمل است مراد آن باشد که مىبينى کفار را که نظر مينمايند بسوى تو بديده ظاهرى ولى نمىبينند ترا بديده باطنى و چشم بصيرت و اللّه اعلم