تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) سوره الأعراف «7»: آيات 199 تا 200 خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ (199) وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّکَ مِنَ الشَّيْطانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (200) ترجمه‌ بگير مسلک گذشت را و امر کن بشايسته و روى گردان از نادانان‌ و اگر تحريک کند تو را از شيطان وسوسه پس پناه ببر بخدا همانا او شنواى دانا است. تفسير عياشى ره از امام صادق (ع) نقل نموده که خداوند تعليم ادب به پيغمبر خود داده است در اين آيه که فرموده است بگير از آنها آنچه را آشکار و آسان باشد و عفو حدّ وسط است و گفته‌اند اين آيه قبل از آيه زکوة نازل شده که آنوقت فاضل از اموال را هر قدر مردم بسهولت ميدادند پيغمبر (ص) ميگرفت و در جوامع از آن حضرت نقل نموده است که خداوند امر نموده است پيغمبر خود را بمکارم اخلاق و در قرآن آيه جامع‌تر از اين آيه براى اخلاق حسنه نيست و گفته‌اند مراد بردبارى و سهل انگارى و مدارا و مماشات با دوست و دشمن است و در مجمع روايت نموده است که چون اين آيه نازل شد پيغمبر (ص) از جبرئيل سؤال نمود مراد از عفو چيست او عرض کرد نميدانم و بايد سؤال نمايم و رفت و مراجعت نمود و عرض کرد خدا فرمود عفو فرما از کسيکه ظلم نمايد بتو و عطا کن بکسيکه محروم کند تو را و صله کن کسيرا که قطع کند از تو و در عيون از حضرت رضا (ع) نقل نموده که خداوند امر فرمود پيغمبر خود را بمدارات با مردم آنجا که فرمود خذ العفو و امر بالعرف و اعرض عن الجاهلين خلاصه آنکه بايد عفو و اغماض را شعار و از دقّت و شدّت احتراز نمود (آسايش دو گيتى تفسير اين دو حرف است- با دوستان مروت با دشمنان مدارا) و مراد از عرف معروف و کليّه افعال حميده و اخلاق پسنديده است و مراد از اعراض از جهال ترک تعرض آنها است در افعال و اقوالشان بعد از اتمام حجّت بر آنها چون مقاوله و مقابله و مجادله با آنها از قدر شخص ميکاهد و بر سفاهت آنان ميفزايد که گفته‌اند جواب ابلهان خاموشى است و نزغ تحريک بامر شرّ است و مراد آنستکه اگر وسوسه شيطان تحريک کند غضب تو را پناه ببر بخدا از شر او چون خداوند استعاذه تو را مى‌شنود و صلاح تو را ميداند و حفظ مى‌کند تو را از هر امر ناروائى و در جوامع روايت نموده که چون آيه اول نازل شد پيغمبر (ص) عرض کرد پروردگارا با غضب چه کنم اين آيه نازل شد که بنظر حقير بايد گفته شود در علاج غضب اعوذ باللّه السميع العليم من الشيطان اللعين‌ جلد 2 صفحه 507 الرّجيم با قصد انشاء و قدرى تفکّر در عاقبت امر.