تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّکَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (127) ترجمه‌ و هنگاميکه بلند ميکرد ابراهيم پايه‌ها را از خانه و اسمعيل پروردگار ما قبول فرما از ما بدرستيکه تو همانا شنوا و دانائى. تفسير قمى از حضرت صادق (ع) روايت نموده که چون حضرت اسمعيل بحد بلوغ رسيد خداوند امر فرمود حضرت ابراهيم را که بنا نمايد خانه کعبه را پس آنحضرت مسئلت نمود که ارائه فرمايد مکانش را خداوند فرمود در آن زمين که قبه آدم را نازل نموديم پس روشن شد زمين حرم ولى حضرت ابراهيم نميدانست کجا خانه را بنا نمايد چون قبه حضرت آدم را که خداوند براى او نازل فرموده بود پس از طوفان نوح بآسمان برده بود ولى جايش غرق نشده بود و باقى مانده بود و براى اين بيت عتيق ناميده شد يعنى خانه آزاد شده از غرق پس خداوند جبرئيل را مأمور فرمود که حدود بيت را براى آنحضرت تعيين نمود و پايه‌هاى آن از بهشت نازل شد و حجر وقتى نازل شد براى حضرت آدم سفيدتر بود از برف ولى دست کفار که باو رسيد سياه شد پس بنا نمود حضرت ابراهيم بيت را و نقل مى‌کرد حضرت اسمعيل سنگ را براى بنا از ذى طوى (موضعى است نزديک مکه) تا آنکه بنا به نه ذراع رسيد جبرئيل موضعى که حجر الاسود در آنجا مخفى بود ارائه داد و حضرت ابراهيم آنرا بيرون آورد و نصب فرمود در همان موضع که فعلا منصوب است و چون بنا باتمام رسيد دو در برايش قرار داد يکى بسوى مشرق و ديگر بجانب مغرب و در غربى مستجار ناميده شد و دو گياه خوشبو در منه و کوم را روى آن ريخت و حضرت هاجر روپوشى که با خود داشت پرده براى در نمود و در آنجا سکونت نمودند و در منهج الصادقين است که چون حضرت ابراهيم از بناى کعبه فارغ شد طواف فرمود آنرا و حضرت اسمعيل نيز اقتدا بپدر معظم خود نموده طواف بجا آورد و جبرئيل در روز هشتم ذو الحجه نزد حضرت ابراهيم آمد و مناسک حج را تعليم او نمود و عرفات و مشعر و منى را که نام سه موضع است که حجاج بايد در آن امکنه اعمال حج را بجا آورند معرفى و تعيين نمود و دستور داد که از آب زمزم سيراب شوند که آنجاها آب نيست و حضرت ابراهيم تمام اعمال را تعليم گرفت و بجا آورد و به اين جهت نام روز هشتم ذو الحجة الحرام ترويه شد که بمعنى سيرآب شدن است و در مجمع از حضرت باقر (ع) جلد 1 صفحه 173 روايت نموده است که اول کسيکه زبانش بعربى گويا شد اسمعيل (ع) بود چون حضرت ابراهيم در حين بناى خانه باسماعيل (ع) ميگفت‌هاى اينى يعنى بده سنگ را بزبان سريانى و حضرت اسمعيل ميگفت هاى حجر يعنى بگير سنگ را بزبان عربى و در بعضى از روايات وارد شده که ملائکه نيز با آندو بزرگوار کمک ميکردند و موضع حجر کوه ابو قبيس بود و اين بنا بر همان پايه‌هاى قديم بنا شده است و روزى هفتاد هزار ملک بزيارت ميآيند که ديگر معاودت نمى‌کنند در هر حال بعد از اتمام بنا آندو بزرگوار عرض کردند پروردگار ما قبول فرما از ما اين عمل خير را بدرستيکه تو شنونده‌ئى دعاى ما را و عالمى به نيت و قصد ما که قربت بوده است.