نکته‌های تفسیر نور

«شوکة» از «شوک»، به معناى خار و سرنيزه، و سمبل «گروه مسلّح» است. مراد از «غَيْرَ ذاتِ الشَّوْکَةِ»، در اينجا همان کاروان تجارى غير مسلّح مى‌باشد. مراد از «کلمات حقّ»، سنّت‌ها، اوامر الهى و اولياى الهى مى‌باشد. کلمه‌ى‌ «دابِرَ»، به معناى عقب و دنباله‌ى چيزى مى‌باشد و «يَقْطَعَ دابِرَ»، کنايه از ريشه‌کن ساختن است. در ماه رمضان، سال دوم هجرى، به پيامبر صلى الله عليه و آله اطلاع دادند که ابوسفيان در رأس يک کاروان تجارى بسيار مهم در راه رسيدن به مدينه مى‌باشد. آن حضرت براى تضعيف قدرت کافران و جبران اموالى که کفّار مکّه از مسلمانان مهاجر مصادره کرده بودند، به همراه 313 نفر آماده‌ى حمله به آن کاروان تجارى شدند. ابوسفيان سردسته کاروان، پس از با خبر شدن از اين تصميم، کفّار مکّه را خبردار کرد و کاروان را از بيراهه، راهى مکّه کرد. از آنجا که بسيارى از مشرکان مکّه در آن کاروان سهمى داشتند وهمچنين با زور وتهديد آنان، حدود هزار نفر به سرعت بسيج شدند و به همراه بزرگان و سرشناسان مکّه و با ساز و برگ کامل نظامى به فرماندهى ابوجهل، براى دفاع از گروه چهل نفرى تجّار حرکت کردند. روز هفدهم ماه رمضان، در بيابانى بين مکّه و مدينه، سه گروه حاضر بودند: مسلمانان، سپاه کفر و کاروان تجارى کفّار. پيامبر پس از اطلاع از حرکت سپاه دشمن، با ياران و اصحاب مشورت کرد، آيا به تعقيب کاروان تجارى بپردازند و يا آنکه با سپاه کفر مقابله کنند؟ نظرهاى متعدّدى بيان شد، ولى سرانجام تصميم گرفتند با سپاه کفر مقابله کنند. با آنکه مسلمانان ساز و برگ نظامى چندانى نداشتند و به قصد جنگ ودرگيرى مسلحانه بيرون نيامده بودند و تعداد کفّار سه برابر آنان بود، ولى عاقبت با امدادهاى غيبى خداوند، بر دشمن پيروز شدند. در اين جنگ، ابوجهل و جلد 3 - صفحه 274 هفتاد کافر ديگر کشته شدند که بيشتر کشته‌شدگان به دست على عليه السلام بود و هفتاد نفر اسير گشتند، در حالى که تنها چهارده نفر از سپاه اسلام به شهادت رسيدند. «1»