تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِذْ يُوحِي رَبُّکَ إِلَى الْمَلائِکَةِ أَنِّي مَعَکُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ کَفَرُوا الرُّعْبَ فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ کُلَّ بَنانٍ «12»
«1» بحار الانوار، جلد 66، صفحه 477.
«2» تفسير عياشى، جلد 2، صفحه 50، حديث 25.
جلد 4 صفحه 304
إِذْ يُوحِي رَبُّکَ إِلَى الْمَلائِکَةِ: ياد بياور اى پيغمبر زمانى را که وحى فرمود پروردگار تو به سوى ملائکه منزله براى اعانت مؤمنان، بدين مضمون: أَنِّي مَعَکُمْ:
بتحقيق من با شما هستم در امداد، و مساعد و ناصر و حافظ شمايم از شر دشمنان، فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا: پس ثابت قدم گردانيد آنانکه ايمان آورده‌اند و تشجيع ايشان نمائيد به تکثير سواد آنها يا به محاربه با اعدا، سَأُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ کَفَرُوا الرُّعْبَ: زود باشد که بياندازم در قلوب کفار خوف و ترس را.
در مدارک نقل شد که: ملائکه به صورت آدميان، مقدمه صف لشگر مؤمنان مى‌رفتند و مى‌گفتند: بشارت باد که شما غالب شديد و خداى تعالى ناصر شما است، مردانه باشيد که دشمنان شما قليلند و نصرت با شما خواهد بود.
فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ: پس بزنيد اى ملائکه کفار را بالاى گردنهاى ايشان، يعنى بر ذبح يا رءوس ايشان.
در منهج- از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مروى است که فرمود:
مراد به ضرب اعناق و اسر فرموده‌اند نه به حرق و امثال آن از اسباب هلاکت.
در مجمع فرمايد: جايز است که اين امر به مؤمنان باشد.
وَ اضْرِبُوا مِنْهُمْ کُلَّ بَنانٍ: و قطع کنيد از ايشان تمام انگشتان را. ابن عباس گفته: يعنى اطراف يدين و رجلين. يمانى گفته: مراد فوق الاعناق رؤساى قريش و کل بنان سفله و زير دستان ايشانند. معظم اهل تفسير قائلند که ملائکه روز بدر، حرب با کفار نموده، ايشان را کشتند. و بعضى قائل به عدم حرب، و اين آيات را خطاب به مؤمنان دادند.