تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاکُمْ لِما يُحْيِيکُمْ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ «24»
ترجمه
اى کسانيکه ايمان آورديد اجابت کنيد مر خدا و رسول را وقتى که بخواند شما را براى چيزيکه زنده کند شما را و بدانيد که خدا حائل ميشود ميان مرد و دل او و آنکه امر آنستکه بسوى او محشور ميشويد.
تفسير
دعوت پيغمبر (ص) دعوت خدا و اجابت او اجابت حق است و دعوت خدا و رسول خلق را براى حيات ابدى آنها است خواه مراد جهاد باشد که اگر بکشند از حيات دنيا و آخرت بهره‌مند خواهند بود و اگر کشته شوند بزندگانى اخروى و روزى الهى فائز ميشوند چنانچه ظاهر است و خواه بهشت باشد چنانچه قمى ره فرموده و خواه ايمان و قرآن و علم دين و حق و نجات باشد که هر يک را گفته‌اند و خواه ولايت على (ع) باشد چنانچه در کافى از صادقين عليهما السلام نقل نموده همه حق و صحيح است و خداوند حائل و فاصل ميشود بين شخص و ميل قلبى او و نمى‌گذارد اراده و عزم خود را انجام دهد چنانچه از امير المؤمنين عليه السلام روايت شده است که شناختم خداى را بفسخ عزيمت ها و نقض همت‌ها و در اوائل سوره بيان شد که اصحاب عازم بودند که بروند قافله قريش را غارت کنند خداوند مانع شد و خواهى نخواهى بجنگ بدر اقدام نمودند و بفيض اکمل
جلد 2 صفحه 522
رسيدند و قمّى ره فرموده خدا حائل ميشود بين مرد و بين چيزيکه اراده دارد و عيّاشى ره از حضرت صادق (ع) نقل نموده که حائل ميشود بين او و بين آنکه بداند باطل حق است و نيز از آن حضرت نقل نموده که مراد آنستکه يقين نميکند قلب که حق باطل است و باطل حق است هرگز بنظر حقير ميخواهد بفرمايد قلب آنستکه بحق مطمئن ميشود و بباطل مطمئن نميگردد چون شيطان بمقام قلب راه ندارد و از مقام نفس و عقل تجاوز نمى‌کند و قلب مقام رحمن است پس او حائل ميشود ميان مرد و قلبش و مقلّب القلوب و اقرب من حبل الوريد است بايد مردم به اين مقام برسند و با او محشور شوند و بمجازات اعمال خودشان از خير و شر برسند ..