تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَ يَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلى بَعْضٍ فَيَرْکُمَهُ جَمِيعاً فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ (37)
لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ: مغلوب شدن کافران براى آنست که ممتاز سازد خداى متعال خبيث ناپاک را که کافر است، مِنَ الطَّيِّبِ: از پاک که مؤمن باشد. يا
جلد 4 صفحه 340
کفار به جهنم رانده شوند تا امتياز يابند از مومنان، زيرا چنانچه مساق آنها جهنم است، مساق مؤمنين بهشت باشد. يا مشرکان مال خرج کنند در عداوت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آن نوع مالى را که مسلمانان در نصرت آن حضرت انفاق نمايند تا عاقبت منتهى شود به آنکه حق تعالى کفار را از مؤمنان پرهيزکار ممتاز فرمايد در دنيا و آخرت.
وَ يَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلى بَعْضٍ: و جمع گرداند و ضم نمايد کافران پليد را برخى بر برخى، فَيَرْکُمَهُ جَمِيعاً: پس بر هم افکند آنها را بر وجه مذلت در حالتى که مجتمع باشند تماما. يا ضم نمايد به کافران آنچه نفقه کرده باشند تا موجب زيادتى عذاب آنها شود، فيجعله فى جهنّم: پس در آورد همه آنها را در جهنم، أُولئِکَ هُمُ الْخاسِرُونَ: اين جماعت کفره خبيثه ايشانند زيانکاران و کامل در خسران، چه مال و نفس و عمر را صرف معصيت و کفر، و عذاب ابدى را براى خود فراهم نمودند.
نکات ادبيه: قوله: ليميز اللّه الخبيث من الطّيّب متعلق است به؛ يُغْلَبُونَ بنابر معنى اول، و متعلق به يُحْشَرُونَ بنابر معنى ثانى، و يا متعلق به ينفقون بنابر معنى ثالث.