اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِين‌َ خَرَجُوا مِن دِيارِهِم بَطَراً وَ رِئاءَ النّاس‌ِ وَ يَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ وَ اللّه‌ُ بِما يَعمَلُون‌َ مُحِيطٌ (47)
و نباشيد شما مسلمين مثل کفار قريش که از مکه و مرکز خود خارج شدند با زنهاي مغنيّه و شرب خمر و ساز و آواز و ميخواستند بسائر ناس عظمت و شوکت خود را بنمايند با اينکه قلبا و باطنا بيم و خوف داشتند و ديگران را منع ميکردند از راه حق و دين مقدس اسلام و حال آنکه خداوند بتمام کارهاي آنها احاطه علمي و قدرتي دارد.
وَ لا تَکُونُوا کَالَّذِين‌َ خَرَجُوا مِن دِيارِهِم راجع بمشرکين قريش است که
جلد 8 - صفحه 136
از مکه خارج شدند براي حرب مسلمين و بطرف بدر که مرکز قافله‌هاي اطراف بود براي آنکه ديگران را هم با خود همراه کنند بطرا بطر خوش‌گذراني و مشتهيات نفساني و اشتغال بملاهي است چنانچه از إبن عباس نقل ميکنند که گفت «نقيم بها اي ببدر ثلاثا و ننحر الجرز و نطعم الطعام و نسقي الخمور و تغرف علينا الغنان (يعني زنهاي مغنيه) و تسمع بها العرب» که سايرين هم بهواي ما بيايند وَ رِئاءَ النّاس‌ِ که بجميع قبائل نشان دهند و ظاهر کنند که ما هيچ بيم و خوفي از مسلمين نداريم و آنها يک لقمه ما هستند با اينکه باطنا خوف و بيم داشتند که يکي از نصرتهاي الهي القاء رعب بود در قلوب کفار و پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم فرمود
نصرت بالرعب
و معني رياء همين است که ظاهر بر خلاف باطن باشد وَ يَصُدُّون‌َ عَن سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ جمله مستقله است تا لازم نيايد عطف مضارع بماضي که اينها جلوگيري ميکردند از تشرف سايرين بدين مقدس اسلام وَ اللّه‌ُ بِما يَعمَلُون‌َ مُحِيطٌ معني واضح است.