اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ بِأَن‌َّ اللّه‌َ لَم يَک‌ُ مُغَيِّراً نِعمَةً أَنعَمَها عَلي قَوم‌ٍ حَتّي يُغَيِّرُوا ما بِأَنفُسِهِم وَ أَن‌َّ اللّه‌َ سَمِيع‌ٌ عَلِيم‌ٌ (53)
و اينکه سبب آن اينکه است که خداوند چنين خدايي نيست که تغيير بدهد
جلد 8 - صفحه 144
نعمتي را که بقومي انعام فرموده تا اينکه آنها تغيير بدهند آنچه بنفوس خود بودند يعني کفر و عصيان پيدا کنند و بدرستي که خداوند شنوا و دانا است لَئِن شَکَرتُم لَأَزِيدَنَّکُم وَ لَئِن کَفَرتُم إِن‌َّ عَذابِي لَشَدِيدٌ ابراهيم آيه 7.
شکر نعمت نعمتت افزون کند || کفر نعمت از کفت بيرون کند
يکي از احکام عقليه بلکه از ضروريات اوليه شکر منعم است. شکر بمعني قدرداني و صرف کردن نعمت در آنچه غرض منعم تعلق گرفته، نعم الهي را صرف در طاعت نمودن، و کفران آن صرف در معاصي است. مثلا صرف نعمت اعضاء بدن مثل چشم و گوش و لسان و دست و پا و ساير اعضاء اگر صرف در عبادات موظفه بر آن اعضاء نمود شکر است و اگر صرف در معاصي نمود کفران است و موجب سلب آن نعمت و تبديل به نقمت ميشود، ارسال انبياء و انزال کتب و جعل احکام بزرگ‌ترين نعم الهي است اگر ايمان آوردند و اطاعت کردند و اخذ نمودند سعادت‌مند و رستگار و مشمول نعم الهي در دنيا و آخرت ميشوند و اگر مخالفت نمودند و ردّ کردند و ايمان نياوردند دچار بليات دنيوي و عقوبات اخروي ميکردند لذا ميفرمايد ذلِک‌َ بِأَن‌َّ اللّه‌َ اينکه بلياتي که بر امم سابقه و بر اينکه امت نازل شد براي اينست که خداوند لَم يَک‌ُ مُغَيِّراً نِعمَةً أَنعَمَها عَلي قَوم‌ٍ مثل نعمت انبياء و ايمان و توفيق و نعم دنيويه از صحت و سلامت و وسعت و غير اينها از نعم حَتّي يُغَيِّرُوا ما بِأَنفُسِهِم ايمان را بکفر، اطاعت را بمعصيت، تقوي را بطغيان صرف کردند، اموال و ساير نعمتها را در مصرف حرام البته خدا هم آن نعمت را از او سلب ميکند و تبديل به نقمت و عذاب ميفرمايد وَ أَن‌َّ اللّه‌َ سَمِيع‌ٌ عَلِيم‌ٌ هم کلمات شما را ميشنود و هم بافعال و ظاهر و باطن شما آگاه است
145